تاریخ تحلیلی آندلس صفحه 354

حسن بن یحیی حمودی و یحیی بن ادریس

شرایط، ادریس اول را مجبور کرد تا برادرزاده خود (حسن بن یحیی بن علی بن حمودی) را که در سبته، بر استحکامات مغربی حکومت می کرد، به عنوان ولی عهد انتخاب کند؛ کار بیعت او را ابالفوز نجاح صقلبی انجام داد؛ اما هنوز خلیفه را حل به عالم دیگر نرفته بود، که مردم، در شانزدهم محرم 431ه/18 اکتبر 1039م با پسر او (یحیی) در مالقه مصادف با روز مرگ پدرش بیعت کردند. کار بیعت، به وسیله ابوجعفربن ابی موسی بن بقنه، (یکی از حامیان خانواده بربر حمودی) صورت گرفت.

ابوجعفر، جایگاه بلندی نزد ادریس اول داشت و نخست وزیر حکومت و رئیس امانت دولت او بود؛ او با مرگ سرورش، در امر حکومت دخالت کرد و امیر حسن را که شایسته خلافت نبود عزل کرد؛ او هم چنین، با تدابیر انقلابی، پیمان ولایت عهدی را تغییر داد و با یحیی بیعت کرده و رئیس جدید، با کنیه «ابوزکریا» و لقب «القائم بامرالله» به خلافت رسید. «مالقی ها» او را پذیرفتند و نخستین جمعه بعد از انتصاب او به خلافت مراسم نماز، در هاله ای از دعا در همه مساجد شهر مالقه و نواحی اطراف برگزار شد در شهرهای آندلسی زیر نفوذ «بنی حمود» خطبه به نام او خوانده شد. یحیی در زمان بیعت، جوانی کم درایت بود و شایستگی به دست گرفتن حکومت را نداشت و در اعمال نفوذ، ناتوان بود و قدرت مقابله با دشمنان را نداشت.

نجاح، یکی از مخالفانی بود که در سبته نزد امیر حسن به سر می برد؛ وی از اخبار خلافتِ مالقه آگاه شد و از پذیرش مشروعیت یحیی خودداری نمود و حسن را در سبته (1) به عنوان خلیفه قانونی معرفی کرد و با کمال تعصّب و قدرت از خلافت او دفاع نمود. اهالی سبته و برخی شهرهای ناحیه مغربی حکومت بنی حمود، با او بیعت کردند. نجاح، به سرعت، ناوگانی نظامی تدارک دید و همراه حسن و تعدادی نیروی نظامی به سمت مالقه حرکت کرد.

ابوجعفر و خلیفه اش (یحیی) به آرامی منتظر ورود ناوگان مغربی به «خلیج مالقه» نشستند و هیچ اقدامی در جلوگیری از پیاده شدن نیروهای ناوگان که قصد محاصره مالقه، را از راه خشکی و دریا داشتند، انجام ندادند؛ چرا که خود را برای مقاومت طولانی