تاریخ تحلیلی آندلس صفحه 355

در مقابل محاصره آماده کردند؛ با این وصف، آنان جرأت بیرون آمدن از دیوارهای شهر و مقابله با نیروهای نظامی مغربی که حلقه محاصره را تنگ تر می کردند، نداشتند. سرانجام کار به مذاکره با محاصره کنندگان کشید و در جمادی الثانی سال 431ه. یحیی به نفع امیر حسن از خلافت کناره گیری کرد.

امیر حسن، خلیفه مخلوع را با احترام کامل، همراه با خانواده، اموال و اصحاب در پناه خود گرفت و با یکی از دختر عموهای خود، یعنی یکی از دخترهای خلیفه مخلوع ازدواج کرد. بدین سان، یحیی بقیه عمر خود را در خواری به سر برد و در ربیع الثانی سال 434ه. برابر نوزدهم تشرین دوم تا شانزدهم کانون اول 1042م مسموم شده، درگذشت و بدین سان دوره کوتاه حکومت و امامت او پس از چهار ماه به پایان رسید.

مالقی ها پس از یحیی در ماه جمادی الثانی سال 431ه/سیزدهم شباط (بیست و سوم آذر) 1040م با امیر حسن بیعت کردند. او لقب شرقی «المستنصر بالله» گرفت. امیر زیری غرناطه با او بیعت کرد و موفق شد حمایت دیگر بزرگان آندلسی را هم کسب کند. نجاح، مسئولیت اداره شهرهای آفریقایی «بنی حمود» را به عهده گرفت و به مغرب بازگشت.

به گزارش مورخان عرب، حسن (المستنصر بالله) در اداره امور دولت و رعایت عدالت در مورد رعایای خود متعهد و جدی بود. وی درآمد بیت المال را افزایش داد و برادر خود (ادریس) را از روی بدگمانی به زندان افکند؛ چرا که در صداقتش دچار تردید بود. او هم چنین برادرزاده خود، یحیی را که در انزوا و به دور از کشمکش های سیاسی زندگی می کرد، به خاطر مورد عنایت بودن از سوی بربرها، خطری نسبت به ادامه حکومت خود پنداشت و با احساس ناامنی از جانب او، در ربیع الثانی 434ه. او را به قتل رساند؛ در پی این اقدام، همسر او (خواهر خلیفه پیشین) در برابر این جنایت سکوت نکرد و انتقام برادرش را با سمی که به شوهرش داد، گرفت؛ بدین ترتیب، او نیز در جمادی الاولی سال 434ه/کانون اول 1042م یعنی یک ماه بعد از قتل یحیی درگذشت. و بدون آن که فرزند ذکوری از خود به جا گذارد، دولتش پایان یافت.

ادریس دوّم

چنان که پیش تر اشاره شد، ابوالفوز نجاح صقلبی و ابوجعفربن ابی موسی (ابن بقنه) بربر، دو