کتابخانه بالقرآن

تاریخ تحلیلی آندلس صفحه 70

صفحه 70

3- سیاست امویان در آندلس

اشاره

اداره جامعه آندلس که انبوهی از قبایل مختلف عرب و بربر را در خود جا داده بود، همواره با آشفتگی و تشنج همراه بود؛ معاویه (1) با استفاده از سیاست تفرقه بینداز و حکومت کن از اختلاف بین قبایل در جهت دستیابی به اهداف خود استفاده می کرد و این سیاست امویان شرق در مغرب و آندلس، هم چنین سیاست ابتدایی ابوالخطّار (2) جهت آرام کردن آندلس بود که موفقیتی موقت داشت و اوضاع اقتصادی و زندگی اجتماعی آندلس تا مدّتی حالت طبیعی پیدا کرد؛ اما اجتماع آندلسی در آغاز فتوحات، هر لحظه آماده طغیان و عصیان بود، گروه های عربی که وارد آندلس می شدند، حامل موجی از آشوب و تعصب قبیلگی بودند؛ بدین ترتیب حادثه ای کوچک این آرامش موقت را برهم زد: اعراب شامی، متهم به قتل یکی از نزدیکان والی آندلس (سعید بن جواس) شدند؛ این کار آتش کینه خفته در دل والی متعادل یمنی آندلس، ابوالخطّار را برافروخت.

نقطه آغاز اختلاف، از شیخِ حزب قیسی، صمیل بن حاتم (که شخصیت بارز این

1- (1) . معاویه از حربه توازن بین قبایل عرب سود جست؛ او گاهی با قیسی ها در تقابل بود و گاهی با یمنی ها؛ اما با مرگ او این حربه ضعیف شد و تا مدتی حزب یمنی حاکم بود، معرکه مرج راهط منجر به حذف بسیاری از سران حزب قیسی شد و یمنی ها و کلبی ها، همچنان در عرصه قدرت پیشتاز بودند؛ ر.ک: بیضون، الدوله العربیه فی اسبانیه، ص101.
2- (2) . ابن اثیر می نویسد: ابوالخطّار از آغاز ورود به آندلس بر حزب یمنی تعصب ورزید و به حمایت از یمنی ها بر علیه مضری ها برخاست. ر.ک: ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج5، ص24.