تاریخ تشکیلات در اسلام صفحه 243

شده است؛کشتی های که نفت پرتاب می کردند(القواریر المحرقه)و(النفاطات المزرقه)،در محاصره بغداد به وسیله سلطان سلجوقی نقش اساسی ایفا کردند. (1)

-یگان منجنیق(عرّاده)

منجنیق بزرگ و کوچک با قلاب یا کمان بود و برخی روی چرخ هایی حرکت می کرد و برای پرتاب سنگ،نفط و عقرب به کار می رفت.منجنیق حجاج بن یوسف،«عروس»نام داشت که پانصد مرد آن را می کشید.در دروازه بیرونی بغداد پنج منجنیق بزرگ و شش عراده با کارمندان و خدمه آن همواره آماده و نگه داری می شد و در سایر دروازه های بغداد نیز وجود داشت. (2)منجنیق تا پایان دوره اسلامی در عصر سامانی،غزنوی،سلجوقی و ایلخانان همچنان کاربرد نظامی داشته و بهترین وسیله در تصرف شهرها و قلاع در جنگ ها حصارگیری بوده است.با برخی منجنیق های عصر غزنوی،سنگ های پنج و شش منی و یا کیسه های پر از مار پرتاب می کردند.در استمرار این وسیله جنگی،در عصر ممالیک،امیر یلبغا در جنگ قبرس،ظروفی سفالین تهیه کرد که پر از مار و عقرب بود و به سمت دشمن پرتاب می شد و مدتی آنها را سرگرم و زمین گیر می کرد. (3)سلطان محمد سلجوقی در جریان محاصره بغداد در سال 555 هجری،از منجنیق کوچک بر روی کشتی[المنجنیق الخفاف]استفاده می کرده است. (4)

1- (1) .ابی نصر کاشانی،ص229.
2- (2) .قلقشندی،صبح الاعشی،ج2،ص144،ج3،ص475.
3- (3) .العبادی،ص321؛نویری،الالمام ص137.
4- (4) .ابی نصر کاشانی،ص227.