تاریخ تشکیلات در اسلام صفحه 245

-یگان فدایی ها

افراد این یگان نیروهای ویژه ای بودند که به صورت ناشناخته به داخل صفوف دشمن و شهرهای آنها نفوذ می کردند و اقدامات تخریبی انجام می دادند.یگان های فدایی،لباس های مخصوص می پوشیدند. (1)برخی از آنها برای عبور از موانع خطرناک از جمله رودها،خندق ها و برکه ها و...داوطلب می شدند.

-عیون و نیروهای تدارکاتی

در کنار یگان های نظامی،نیروهای خدماتی،بهداشتی و پزشکان و مهندسین و دامپزشکان حضور داشتند.از نیروهای خدماتی که کارهای فنی و مهندسی در جنگ ارائه می کردند با عنوان«الفعله»یاد شده است و رئیس آنها را«صاحب الکلغریه»می گفتند. (2)گروهی نَقَّابْ و گروهی کارگران معمولی نیز برای صاف کردن جاده و عبور و مرور نیروها همواره در کنار نیروهای نظامی کار می کردند.گروهی از نیروهای جاسوسی و اطلاعاتی و عیون-از مرد و زن-حضور داشتند که با لباس مبدل تجار و بازرگانان،برای جمع اطلاعات و اخبار وارد شهرها و قلاع و دژها و صفوف نیروهای دشمن می شدند. (3)گروهی نیز نیروهای قدرتمند طلایه دار لشکر بودند که پیشاپیش نیروهای نظامی،عملیات شناسایی وضعیت دشمن را انجام می دادند.افرادی از اصحاب اخیار و سازمان برید برای مخابره و بردن اخبار بین نیروها و بخش های مختلف فعالیت می کردند که به آنها«کوهبانیه»می گفتند. (4)

1- (1) .صبحی صالح،ص499.
2- (2) .طبری،ج5،ص221.
3- (3) .طبری،ج5،ص211.
4- (4) .طبری،ج5،ص220.