تاریخ تشکیلات در اسلام صفحه 256

وزارت به عهده داشتند.آنها از قدرت بالایی برخوردار بودند و در مواردی فرماندهی سپاه و ولایت شهرها را با هم به عهده داشتند؛امیرحسین مرورودی در سال 297 هجری،والی و سپه سالار در سیستان و سپس در هرات و مرورود بود. (1)سامانیان پایگاه های ثابت نظامی مانند غزنه(نقطه جهش برای حرکت زمستانی به هند)و کابل برای دوره غزنوی ایجاد کردند.غزنه،نوع،خمار،لغمان و شاه بهار و...،نقاط ثابت نظامیان دوره سامانی و غزنوی است که ارتش در این نقاط مستقر می شد و براساس نظام اقطاع داری[از نوع اقطاع التملیک]اداره می شد. (2)اوج اهمیت غزنه در عصر غزنوی بود که بر همه فعالیت های اداری و سیاسی غزنویان حاکم بود؛ازاین رو دولت غزنوی دولتی نظامی بود که تشکیلات نظامی آن رنگ اداری و سیاسی داشت.

دیوان جیش و دیوان عرض،مهم ترین دیوان مالی مرکزی عصر غزنوی بود.در حقیقت هدف ارتش غزنوی،جمع آوری انبوهی از مالیات به نام اسلام بود.بر پایه این منبع مهم و اصلی درآمد-از جلگه شمالی هند و ایران غربی-بود که امپراتوری نظامی غزنوی که پویاترین قدرت بعد از فتوحات اعراب در شرق ایران بود،پدید آمد.این امپراتوری حاصل کار تشکیلات نظامی ده ها قدرت مستقل و نیمه مستقل محلی و میراث نظامی گری ایرانی بود.از ارتش غزنوی با عنوان«ارتش حرفه ای»یاد کرده اند.این ارتش حرفه ای ارتشی مزدور بود که باید پیوسته حاضر می بود و نمی توانست در ایام فراغت میان سفرهای جنگی اسلحه خود را زمین بگذارد.دولت غزنوی دولت متکی بر مالیات بود؛چراکه در