تاریخ تشکیلات در اسلام صفحه 344

عصر ممالیک و عثمانی و صفوی،با توجه به رشد تجارت و سیاست جهانی اروپا در امر بازرگانی،از دایره نظم سنتی و کلاسیک گذشته خود که امر سکه و پول و بازار و تجارت به واسطه قاضی القضاه و محتسب و امضای سوق کنترل می شد،خارج شد و تشکیلات اسلامی در امر اداره و تنظیم اصناف و بازرگانی داخلی و خارجی شکست خورد و از توسعه در این زمینه عقب ماند.

تشکیلات اسلامی در شبه قاره هند

در هندوستان،در عصر دولت های وابسته به ایران،به ویژه در عصر صفوی اصطلاحات تشکیلاتی و دیوانی متأثر از نظام تشکیلات صفوی در عصر سلاطین بهمنیان دکن،عادلشاهیان،قطب شاهیان،بابرشاهیان وجود دارد.تواچیان،سیاولان،بارداران،چاشنی گیر و مطبخیان،پاتر،پاتران،پانصدی،پرده داران،تمغاچی،تنبول دار،ایلچی،ایشیک آقا،امیر جملگی،امیرالامراء،افتخار الملک،اسلحه دار،اعظم السلاطین،باورچی،بیل دار،جاگیردار،جاندار،حاکم،حاجب،حواله دار،خان اعظم،خبرگیر،خزانچی،خوانسالار،خواجه،داروغه،دبیران،دروازه بان،دستور الملک،درصدی،دو هزاری،ذوالقدر،دیگ شوی،دلال،راجه،رانا،سپهسالار،سرتیز،سرلشکر،سرنوبت،سلاحدار،سنگ تراش،سیصدی شاطران،شحنه بازار،صاحبقران،صدر،صدرالشریعت،صدر جهان،صرّافی،صیادان،طبقچی،طرفدار،خاصه خیل،ظریف الملک،ظهیرالملک،عالم الملک،فراش قاضی،قراول،کوتوال،کوتوالان،منجم،مطبخی،مهردار،میرآخور،مخدومه جهان،ملک التجار،والی،نایب مناب وکیل،وکیل سلطنت،هزار دو صدی،هزار پانصدی،صرافی،صرافان،ترکیبی از واژه های بومی و اداری هندوستان و ایران عصر غزنوی و سلجوقی و صفوی است.درباره آغاز سلطنت،