تاریخ تشکیلات در اسلام صفحه 59

4.منع عمّال خراج از مصرف شخصی مال خراج.

ب)دیوان جند شرطه و شرطه الخمیس

نیروی نظامی حضرت علی علیه السلام در آرایش شرطه الخمیس بود.ابن الخیاط. (1)در کارگزاران ایشان در شرطه،دو گروه متفاوت آورده است و از معقل الریاحی و الیربوعی به شرطه و از المجاشعی به شرطه الخمیس (2)یاد کرده است.این سپاه بزرگ جرار با آرایش کلاسیک،به امر صاحب شرطه و هنگام جنگ پیشگام بود.غنایم بین آن ها به خمیس تقسیم می شد.بسیج جان بر کفان شرطه الخمیس حضرت علی علیه السلام به چهل هزار تن رسید. (3)این سازمان عربی در تشکیلات دولت علوی،امور نظامی،انتظامی،و تأمین امنیت اجتماعی و اقتصادی شهر را برعهده داشت.

«نیروهای نظامی لشکریان با رخصت حق،دژهای ملت،آرایه زمامداران و شکوه دین و راه های تحقق امنیت هستند.گزیده ترین سران لشکریانت در نزد تو کسی باشد که کمک و یاری خویش ارزانیشان دارد».

ج)دیوان قضا

«سپس برای داوری بین مردم افرادی را برگزین که نزد تو برترینانند».

د)گزینش و تعیین عاملان

«سپس در امور کارگزارانت ژرف بنگر و بر مبنای اهمیت درست به کارشان بگمار.»حضرت علی علیه السلام عاملان خود را از انصار که دارای شاخص های اخلاقی و سیاسی نزدیک به سیره پیامبر صلی الله علیه و آله انتخاب کرد و شمار قابل توجهی از آنان را وارد صحنه اداری خلافت کرد؛ابوقتاده انصاری و الی مکه،ابوایوب انصاری و الی

1- (1) .خلیفه بن خیاط،121.
2- (2) .اخمس،خمیس:جیش،جواد،401/5.
3- (3) .طبری،126،127/2.