تاریخ تشکیلات در اسلام صفحه 96

تموین کاخ که مسئول غذا و آب و میهمانی بود؛3.ناظر السوائم؛4.ناظر روض المصاره یا مسئول باغ سلطان؛5.اطبا و شعرا. (1)

6.سفرا:در دربار خلافت،استقبال از سفرا و ارسال آنها و قاصد مراسم تشریفات خاصی داشت که نظام الملک به پاره ای از آداب این استقبال و ارسال اشاره کرده است.در عصر فاطمی،قاهره بزرگ ترین مرکز بین المللی ارتباطات میان آسیا،اروپا،آفریقا بود.پذیرایی و استقبال از سفرا با پیچیدگی و تشریفات خاصی در دربار فاطمی صورت می گرفت.از«سعید بن عمار»به عنوان متولی ضیافت ها و تشریفات از سفرا و نگهبانان دربار فاطمی (2)یاد شده است؛فاطمیان از سفرا در کاخ ویژه ای استقبال می کردند که«قصرالضیافه»نام داشت و مسئول آن«متولی امورالضیافات»بود.

7.علما و فقها،شعرا،خطباء،قاضی القضات؛داعی الدعاه در عصر فاطمی. (3)

6-حاجب

«حاجب»از جهت لغوی به معنای کسی است که مردمان را از درآمدن(وارد شدن)باز دارد؛در فارسی به این شخص،پرده دار و دربان گفته اند.در اصطلاح نویسندگان تشکیلات اسلامی،حاجب کسی است که اخبار رعیت را به امام می رساند و از او برای ایشان اذن می گیرد.او بدین جهت حاجب خوانده می شود که خلیفه یا پادشاه را از کسانی که بخواهند بی اجازه بر او وارد شوند در پرده نهان می کند. (4)حاجبی نوعی دربانی خلیفه،پادشاه و وزیر و دیوان ها و دفاتر

1- (1) .المنونی،ص 95.
2- (2) .ابن المأمون،ص53.
3- (3) .مقریزی،خطط،ج2،ص147.
4- (4) .نظام الملک،ص144.