تفکر عقلی در کتاب و سنت صفحه 211

نسبت به علت و به عبارت دیگر ضعف مرتبه وجود آن است و تا کمترین ضعفی در موجودی وجود داشته باشد،بالضروره معلول و نیازمند به موجودی عالی تر خواهد بود و هیچ گونه استقلالی از آن نخواهد داشت.

با توجه به این مقدمات می توان برهان صدیقین را بر اساس مشرب صدر المتألهین به این صورت تقریر کرد:

مراتب وجود به استثناء عالی ترین مرتبه آن،که دارای کمال نامتناهی و بی نیازی و استقلال مطلق می باشد،عین ربط و وابستگی است و اگر آن مرتبه اعلی تحقق نمی داشت،سایر مراتب هم تحقق نمی یافت؛زیرا فرض تحقق سایر مراتب بدون تحقق عالی ترین مرتبه وجود این است که مراتب مزبور،مستقّل و بی نیاز از آن باشند.در حالی که حیثیت وجودی آنها عین ربط و فقر و نیازمندی است. (1)

علم به ذات الهی

از امام موسی بن جعفر علیه السلام روایت شده است که فرمودند:

«إن الله تبارک و تعالی لم یزل بلازمان و لامکان و الآن کما کان لایخلو منه مکان و لایشغل به مکان و لایحّل فی مکان (ما یَکُونُ مِنْ نَجْوی ثَلاثَهٍ إِلاّ هُوَ رابِعُهُمْ وَ لا خَمْسَهٍ إِلاّ هُوَ سادِسُهُمْ وَ لا أَدْنی مِنْ ذلِکَ وَ لا أَکْثَرَ إِلاّ هُوَ مَعَهُمْ أَیْنَ ما کانُوا) 2 لیس بینه سبحانه تعالی و بین خلقه حجاب غیر خلقه،احتجب بغیر حجاب محجوب و استتر بغیر ستر مستور لا اله اله هو الکبیر المتعال». (2)

«خداوند تبارک و تعالی از ازل بی زمان و مکان بوده و اینک هم،چنان است؛