تفکر عقلی در کتاب و سنت صفحه 212

در حالی که هیچ مکانی از او خالی نیست و او مشغول به هیچ مکان و حالّ در آن نمی باشد.هیچ سه فردی به نجوی نمی نشینند جز آن که او چهارم آن سه است و هیچ پنجمی نیست جز آن که او ششم آنهاست و کم یا فزونی بر این مقدار نمی باشد مگر آن که او در همان جا که آنها هستند با آنهاست.بین او و بین خلق او،جز خلق او حجابی نیست.پس او در حجاب است بی آن که حجابی او را بپوشاند و پنهان است بی آنکه ستری او را مستور باشد و پروردگاری جز او که کبیر و متعال است،نیست».

در این بیان که امام می فرماید:«ما یکون من نجوی ثلا الا هو رابعهم و لاخمسه الاهو سادسهم»،سخن از وحدت عددی حضرت حق نیست که به شماره آید؛بلکه نظر به معیت آن وجود واحد جامع و شامل با همه موجودات امکانی است.چنانچه در ادامه نیز امام به این حقیقت بلند اشاره دارند که«الاهومعهم اینما کانوا».

خداوند فرد است،اما فردی صمد و واجب؛بقیه موجودات نیز هر کدام فردند و لکن فردی ممکن و فقیر و ازاین رو،معنای این آیه قرآن که (ما یَکُونُ مِنْ نَجْوی ثَلاثَهٍ إِلاّ هُوَ رابِعُهُمْ ) چنین است که هر فرد ممکن با تکیه به معیت حضرت حق،توان ظهور و بروز را داراست.یعنی اگر«هو معکم اینما کنتم»نباشد،خبری و اثری از موجودات امکانی نیست.و از این رو،همان گونه که قبلا گذشت این بیان ناظر به بحث عدد و شماره نیست که شما یکی هستید و خداوند شماره دوم و عدد دوم است.چرا که وحدت حقّه حقیقیه خداوند غیرعددی است و عرصه ظهور و بروز برای غیر نمی گذارد.بلکه اشاره به این حقیقت بلند است که هر کجا که باشید و در هر حال او با شماست.و به عبارت