درسنامه حقوق بشر از دیدگاه اسلام صفحه 215

1-رویکرد اعلامیه جهانی حقوق بشر

اشاره

اعلامیه جهانی حقوق بشر،رویکرد مادی و اومانیستی دارد.در این رویکرد،انسان اصالت دارد و کانون اصلی همه حقوق و آزادی ها به شمار می رود.عطف به مقدمه اعلامیه،بانیان اعلامیه مؤمن به انسان،حقوق بشر و برابری مرد و زن بوده اند:«مردم ملل متحد،ایمان خود را به حقوق اساسی بشر و مقام و ارزش فرد انسانی و تساوی حقوق مرد و زن مجدداً در منشور اعلام کرده اند و تصمیم راسخ گرفته اند که به پیشرفت اجتماعی کمک کنند و در محیطی آزاد،وضع زندگی بهتری را به وجود آورند.دول عضو،متعهد شده اند که احترام جهانی و رعایت واقعی حقوق بشر و آزادی های اساسی را با همکاری سازمان ملل متحد تأمین کنند».

مهم ترین پیامدهای رویکرد مادی و اومانیستی،عبارتند از:

الف)غفلت از مبدء جهان هستی

از نظر اعلامیه،انسان آزاد آفریده نمی شود؛بلکه آزاد به دنیا می آید.بانیان اعلامیه این دقت را به کار برده اند تا هیچ اشاره ای به آفرینش و آفریدگار انسان نداشته باشند.مشروح مذاکرات بیانگر این حقیقت است که با اصرار برخی از کشورهای اروپایی،از آوردن نام خدا و استناد حقوق بشر به خالق انسان خودداری شده است.با توجه به مواد 29،21،18 و رویکرد کلی حاکم بر اعلامیه روشن می شود که اعتقاد به مبدأ،هیچ جایگاهی در تبیین و تدوین حقوق و آزادی های مندرج در اعلامیه ندارد.این نگرش،بازتاب مستقیم اندیشه«خویشتن مالکی»جان لاک است که می گفت:«آزادی طبیعی بشر عبارت است از این که از هر گونه قدرت مافوق زمینی رها باشد و تابع اراده یا اقتدار قانونی بشر دیگری نباشد؛بلکه فقط از قانون طبیعت پیروی کند... (1)