درسنامه حقوق بشر از دیدگاه اسلام صفحه 276

هواداران اعلامیه مزبور نمی توانند حیثیت ذاتی بشر را به عنوان اصل لازم الاحترام،توجیه نموده و آزادی را به عنوان ثمره آن مطرح کنند؛زیرا اثبات آزادی مبتنی بر حیثیت ذاتی بشر،فرع بر تبیین چند امر زیر است:

الف)مرتبه وجودی انسان در نظام هستی مشخص شود؛

ب)سیر هدفدار و مسیر تکوینی و غایی انسان تعریف شود؛

ج)عوامل بازدارنده سیر تکاملی انسان شناسایی شود.

تنها در این صورت است که آزادی،فلسفه واقعی خود را بازمی یابد و ارزش حقیقی خود را پیدا می کند.روشن است که در نگرش مادی،با انکار توحید،همان گونه که هدف و غایت انسان توجیه عقلانی ندارد،سخن گفتن از موانع تکامل نیز منطقی نیست.در نتیجه،آزادی به معنای از میان برداشتن عوامل بازدارنده و مزاحم توجیهی ندارد.غربی ها در اثر بی اعتنایی به این پیوندهای منطقی،از حیثیت ذاتی بشر به رهایی بشر رسیده اند؛در صورتی که پذیرش و احترام این حیثیت به صیانت آن است،نه رها کردن آن. (1)

7.از دیدگاه اعلامیه حقوق بشر اسلامی،آزادی محدود به احکام شریعت است که حق خداوند،کرامت انسانی و حقوق دیگران را به عنوان عوامل تحدید کننده مطرح می کند.اما از نظر اعلامیه جهانی حقوق بشر،قانون قلمرو آزادی را تعیین می کند.

8.بر اساس ذیل ماده(1)11 اعلامیه حقوق بشر اسلامی،منع بردگی مطلق نیست.ظاهر ماده 4 اعلامیه جهانی حقوق بشر این است که در هیچ اوضاع و شرایطی نمی توان کسی را به بردگی گرفت و بردگی مطلقا باید از جامعه بشری