درسنامه حقوق بشر از دیدگاه اسلام صفحه 393

حقوق،در گرو همت و تلاش خود فرد و اندیشیدن تخاذ تدابیر قانونی،اجرایی،نظارتی و قضایی توسط جامعه و دولت است.

نقش کار و احترام به مالکیت افراد در تأمین امنیت اجتماعی،بسیار شگفت انگیز می نماید.در پرتو شناسایی حق مالکیت واحترام به آن است که انگیزه کار و تلاش در انسان ها تقویت می شود؛استعدادهای بالقوه بشر به فعلیت می رسد؛فعالیت های اقتصادی شکوفا می گردد؛زمین آباد می شود و نیازهای اقتصادی بشر تأمین می شود.

مالکیت،امری فطری است و اسلام نیز دین فطرت است.استعداد کار و کرامت ذاتی انسان،از مواهب جدایی ناپذیر الهی به شمار می رود.از نظر اسلام،هر کس مالک دسترنج خویش است؛اما سرچشمه حق،مقدم بر کار و تولید است.انسان بالقوه و به حکم این که جزئی از این جهان است،بر سایر موجودات حق دارد؛همان گونه که موجودات بر انسان حق دارند.در این نگاه،حتی کسانی که توان کار یا تولید ندارند نیز حق دارند.اما در رویکرد مادی،منشأ حق مالکیت،فقط تولید یا صنعت یا کار است.

اسلام،در عین تأکید بر آزادی مالکیت خصوصی،به محدودیت های آن نیز اشاره می کند.آزادی تا جایی محترم است که موجب فساد و تباهی فرد و اجتماع نگردد.خلاصه،اهتمام این دین مقدس هدایت فعالیت های اقتصادی در مسیر صحیح و مبارزه با انحراف اقتصادی است.

اعلامیه های حقوق بشر،نیز بر مواردی مانند آزادی کار،منع کار اجباری،نفی بهره کشی،تأمین حق کار،شرایط مطلوب کاری،مزد عادلانه،حمایت از بی کاران،حل و فصل عادلانه اختلافات میان کارگر و کارفرما،توجه به رابطه کار و مالکیت،آزادی مالکیت،ممنوعیت خودسرانه سلب مالکیت و نقش کار و مالکیت در تأمین امنیت و عدالت،تأکید ورزیده اند.