درسنامه حقوق بشر از دیدگاه اسلام صفحه 90

حیثیت و کرامت ذاتی که با حکمت بالغه خداوندی به وجود آمده و رهسپار هدف والایی است که با مسابقه در خیر و کمال به آن خواهد رسید.مگر این که خود انسان این ارزش را از خود منتفی سازد و هرکس به این انسان اهانت کند و حقوق او را نادیده بگیرد،با مشیت خداوندی در مقام مبارزه برآمده است.یا مقصود همان انسانی است که امثال توماس هابز و ماکیاولی معرفی کرده اند:انسان،گرگ انسان است و هیچ حقیقت ارزشی در وجود انسان واقعیت ندارد. (1)

شاید مهم ترین مسئله در شناخت عمیق و دقیق حقوق بشر،فهم صحیح و برداشت حقیقی از ماهیت انسان باشد؛چون هر نوع برداشتی از انسان،حقوق متناسب با آن را در پی خواهد داشت.

«انسان»کلمه ای عربی است که در لغت به معنای بشر و آدمی زاد آمده و جمع آن«اناسی»،«اناسیه»و«آناس»می باشد.در اطلاق لغوی،انسان به نوع بشر و فارغ از هر گونه قیدی به کار می رود. (2)واژه«انسان»اسم جنس است که بر تک تک افراد بنی آدم اطلاق می گردد. (3)در این که انسان موجودی زنده،متفکر،توانمند و در حال رشد است و یک سری نیازهایی دارد،همگان اتفاق نظر دارند.نقطه عطف در تعریف حقیقت انسان،رابطه او با خدا و جهان آفرینش است.برخی با انکار این رابطه،اصالتی فرا آفرینشی برای انسان قائل شده و او را بی نیاز از خالق می پندارند.در مقابل،رویکرد دیگری انسان را مخلوق خدا دانسته و او را در اصل خلقت و تداوم زندگی،نیازمند خالق معرفی می کند.بدین ترتیب،دو

1- (1) .محمدتقی جعفری،حقوق جهانی بشر،ص53-55.
2- (2) .ابن منظور،لسان العرب،ج1،ص233-236.
3- (3) .محمدتقی،مصباح یزدی،نگاهی گذرا به حقوق بشر از دیدگاه اسلام،تدوین و نگارش عبدالحکیم سلیمی،ص37.