شبهات روزآمد صفحه 23

محارم خود را مالک شود فوراً آزاد می شوند».(1)

سلمان، بلال، عمار یاسر و قنبر از بردگان بودند که از اصحاب پیامبر صلی الله علیه و آله و امام علی علیه السلام بودند و به مقامات لشکری و حکومتی و فرهنگی رسیدند. بردگان در اسلام می توانند به مقام قضاوت برسند. در مورد رفتار با برگان سفارش های زیادی شده است حتی از پیامبر صلی الله علیه و آله حکایت شد که غذا و لباس زیر دست شما با شما مشابه باشد و به او زیادتر از توانایی اش تکلیف نکنید.(2) امام صادق علیه السلام در کارهای سنگین به بردگان کمک می کرد.(3)

و نیز در احادیث از پیامبر صلی الله علیه و آله حکایت شده که بدترین مردم کسی است که انسان فروشی کند. (4)«شرّ الناس من باع الناس».

امام رضا علیه السلام با بردگان خویش هم غذا می شد.(5)

نتیجه: سیره اهل بیت علیهم السلام مهربانی با بردگان و رعایت حقوق آن ها و مبارزه با برده داری است و اگرچه صاحب برده می شدند ولی این مقدمه آزادی آن ها بوده است.

نکته جالب اینکه بعد از اسلام مفهوم برده (تسلط مطلق مولی بر برده) تغییر کرد و بردگان افرادی محترم و دارای حقوق هستند که در معرض آزادی هستند.

1- (1) تفسیر نمونه، ج 21، ص 438.
2- (2) بحارالانوار، ج 74، ص 141.
3- (3) همان، ص 142.
4- (4) مستدرک الوسائل، ج 13، ص 95.
5- (5) الانوار البهیه، شیخ عباس قمی، ص 179.