مسئله وحی و پاسخ به شبهات آن صفحه 165

شیخ مفید (ره) می نویسد:

پیامبر چون معجزه داشت می فهمید سخنی که بر قلب او نازل می شود کلام خدا است و از جانب شیطان نیست. درباره قرآن نیز چون معجزه بود، پیامبر می فهمید از جانب خدا نازل شده و کلام او است؛ چنان که حضرت موسی (علیه السلام) با معجزاتی مانند «ید بیضا و اژدها شدن عصا» یقین پیدا کرد که سخن گفتن از میان درخت از جانب خداوند بوده است. (1)

زرقانی می نویسد:

وقتی که وحی بر پیامبر نازل شد، مطالب القا شده را در درون خود می یافت و آثار آن را به خوبی درک کرد و آن را در قلب خود حاضر می دید؛ به گونه ای که در صفحه قلبش نگاشته شده است. (2)

قاضی عیاض می گوید:

ممکن نیست شیطان در صورت فرشته بر پیامبر ظاهر شود و امر را بر او مشتبه گرداند؛ نه در آغاز رسالت و نه پس از آن. همچنین رسول خدا (صلی الله علیه و آله) تردید ندارد که آن چه نزد او آمده فرشته و فرستاده حقیقی خداوند است و این را یا با علم آشکار و روشن می داند که خداوند برای او ایجاد می کند یا خداوند دلیلی آشکار برای پیامبر ظاهر می سازد تا نعمت و کلمه پروردگار تمام شود. (3)

آیه الله معرفت می نویسد:

پیامبر وقتی برانگیخته می شود باید با «علم الیقین» بلکه «عین الیقین» امر وحی را دریافت کند، هیچ تردید و اضطرابی نداشته باشد و با حالتی یقینی و اطمینان خاطر-که عنایت و لطف خاص خداوند است-مورد توجه قرار گیرد و منصور و مؤید از جانب او باشد؛ به ویژه در آغاز بعثت که بزرگ ترین

1- (1) . المسائل العکبریه، ص38.
2- (2) . محمد عبدالعظیم زرقانی، مناهل العرفان فی علوم القرآن، ج1، ص60.
3- (3) . رساله الشفا، ج2، ص112.