- سخن ناشر 1
- کلیات 9
- مفهوم شناسی 15
- 1- وحی در لغت 15
- 2- وحی در اصطلاح 20
- واژگان مرتبط با وحی (ساختار معناشناسی وحی در قرآن) 24
- 1- واژگان بیان کننده رابطه گفتاری وحی 27
- الف) قول 27
- ب) کلام 28
- ج) قصّ و قصص 31
- د) نبأ 33
- ه) ندا 34
- اشاره 36
- 2- واژگان مبین بیرونی و غیر نفسانی بودن وحی 36
- الف) نزول 36
- ب) اتیان و ایتاء 37
- ج) مجیء 38
- د) القاء و تلقی 40
- الف) قرائت 43
- ب) تلاوت 43
- اشاره 43
- 3- واژگان دال بر نزول لفظی قرآن 43
- ج) ترتیل 44
- اشاره 49
- منکران وحی رسالی 50
- امکان وحی 50
- 1- مشرکان و مخالفان پیامبران الهی 50
- 2- عقل گرایان 51
- 3- تجربه گرایان 52
- 1- اثبات وجود روح 53
- اشاره 53
- الف) برهان استمرار 55
- 2- برهان فلسفی بر اثبات وجود روح 55
- اشاره 55
- ب) خودآگاهی انسان 56
- الف) خواب های راستین 57
- 3- شواهد علمی و تجربی 57
- ب) اسپری تیسم و ارتباط با ارواح 58
- ج) خواب های مغناطیسی (هیپنوتیسم) 59
- نقدی بر دیدگاه عقل گرایان 62
- منشأ انکار وحی 64
- اقسام وحی 65
- کاربردهای مختلف وحی در قرآن 66
- 1- وحی به زمین 66
- اشاره 66
- 2- وحی به آسمان (القای تکوینی) 67
- 3- وحی به زنبور عسل (الهام غریزی) 68
- 5- وحی به شیاطین یا القای وسوسه های شیطانی 69
- 4- وحی به فرشتگان 69
- 6- وحی به مادر موسی (الهام قلبی) 70
- 7- وحی به حواریون 71
- 9- وحی به معنای اشاره 72
- 10- وحی رسالی 73
- 1- سخن گفتن مستقیم با خدا 76
- اقسام وحی رسالی 76
- اشاره 76
- 3- ارسال فرشته 79
- 1- وحی گفتاری (زبانی) 81
- اشاره 81
- وحی گفتاری و وحی افعالی 81
- 2- وحی افعالی 82
- اسرارآمیز بودن 85
- اشاره 85
- وحی، علم حضوری و صیانت از خطا 86
- رابطه دوسویه (گفت وگو و ارتباط ماورای مادی بین دو ذات متفاوت) 86
- وحی و تعلیم و تعلّم 87
- وحی و دریافت قلبی 88
- خارج از اختیار بودن 89
- اشاره 90
- ساختار خاص وحی رسالی 90
- بررسی پیک وحی در ساختار وحی 91
- محتوای مختلف وحی 93
- متنوع بودن 96
- 2- عقل و خرد 97
- 1- حواس و تجربه 97
- منابع معرفت 97
- اشاره 97
- 4- فطرت (وجدان و شعور باطن) 98
- 3- تاریخ 98
- 6- وحی 99
- 5- کشف و شهود 99
- جایگاه رؤیا در زندگی انسان 102
- اشاره 102
- رؤیا و پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) 106
- تفاوت های رؤیای صادقه با وحی 112
- اشاره 115
- مفهوم شناسی 115
- زمینه ها 117
- اشاره 118
- 1- احساس گرایانه 118
- دیدگاه ها 118
- 2- ادراک و تجربه حسی 119
- 3- تجربه دینی امر فرا حسی 120
- 4- عرفان گرایی 121
- اشاره 125
- قرآن و تجربه دینی 125
- 1- نبوت، انتخاب و موهبت الهی 125
- تجربه عرفانی یا دینی (و تفاوت آن با وحی) 129
- اشاره 135
- وحی در اندیشه یهود 136
- اشاره 136
- 2- اقسام وحی و کلام الهی 138
- 1- واژه شناسی وحی 138
- 4- روح القدس 140
- 5- فرشته وحی 141
- 6- شرایط و حدود وحی و نبوت 142
- 7- نبوت زن 143
- 1- کاتولیک (وحی و پیام) 145
- حقیقت وحی از دیدگاه مسیحیت 145
- اشاره 145
- 2- پروتستان (وحی و فعل) 146
- اشاره 148
- عهد جدید یا کتاب های رسمی مسیحیت و وحی 148
- 2- وحیانی بودن عهد جدید 151
- اشاره 157
- سلامت وحی 158
- ب) قاعده لطف 159
- دلایل سلامت و خطاناپذیری وحی 159
- 1- دلایل عقلی 159
- الف) وحی و علم حضوری 159
- الف) آیات قرآن 161
- ب) روایات 163
- 3- دیدگاه های دانشمندان اسلامی 164
- اشاره 166
- شبهات سلامت وحی 166
- 1- داستان ورقه بن نوفل 166
- 2- افسانه غرانیق (آیات شیطانی) 173
- اشاره 190
- الهی بودن متن قرآن 192
- 1- دلایل 197
- اشاره 197
- اشاره 197
- الف) معجزه بودن قرآن و تحدی 197
- ب) امّی بودن پیامبر (صلی الله علیه و آله) 199
- ج) تفاوت سخنان پیامبر و قرآن 202
- یکم) دخالت نداشتن پیامبر در متن قرآن 203
- 2- شواهد و قرینه ها 203
- اشاره 203
- الف) شواهد و مدعیات کلی 203
- سوم) پیامبر مفسر قرآن، نه مصدر قرآن 208
- چهارم) اعتراف سخن سرایان عرب 209
- پنجم) سیره شخصی پیامبر (صلی الله علیه و آله) و قرآن 210
- هفتم) واژه قل 212
- یکم) اعجاز در فصاحت و بلاغت 213
- اشاره 213
- دوم) عربی بودن 213
- سوم) قرائت 215
- اشاره 220
- بررسی مصادر ادعایی وحی 220
- 1- اجمالی از شبهات عصر رسالت 221
- 2- شبهات خاورشناسان 223
- اشاره 223
- الف) منشأ قرآن؛ یهود، نصارا و دیگر ادیان 223
- ب) محمد، مصدر قرآن 233
- ج) نبوغ اجتماعی 242
- د) وحی، رهاورد صرع و جنون پیامبر 244
- فترت سه ساله در آغاز بعثت 253
- اشاره 253
- اشاره 255
- روایات فترت 255
- 2- روایاتی که مدت نزول قرآن را در مکه سیزده سال می دانند 261
- بررسی مدلول روایات 263
- اشاره 265
- 1- پیش از سوره ضحی 265
- 2- پیش از سوره کهف 268
- 3- سوره مدثر 271
- 4- در میان سوره مریم 273
- امکان انقطاع وحی 274
- انواع نزول 282
- اشاره 282
- 1- سوره فاتحه 291
- اشاره 291
- 2- آیه 113 سوره توبه 292
- 3- نزول قرآن بر یک یا هفت حرف 295
- احادیث «سبعه احرف» و جایگاه آن 295
- اشاره 295
- 1- تناقض روایات اهل سنت با شیعه 302
- 3- نبود دیدگاه واحد در میان اهل سنت در مفاد روایات 304
- رابطه قرائات و سبعه احرف 309
قرآن را فرستادیم تا برای مردم آن چه را بر آنها نازل شده است روشن کنی (و تفسیر نمایی).
این آیه یکی از دلایل مفسر بودن قرآن کریم است. خداوند درباره معلم قرآن بودن پیامبر، چنین می فرماید: (هُوَ الَّذِی بَعَثَ فِی الْأُمِّیِّینَ رَسُولاً مِنْهُمْ یَتْلُوا عَلَیْهِمْ آیاتِهِ وَ یُزَکِّیهِمْ وَ یُعَلِّمُهُمُ الْکِتابَ وَ الْحِکْمَهَ...)؛ 1 اوست خداوندی که در میان قومی امّی پیامبری از میان خودشان برانگیخت تا آیات را بر آنان تلاوت کند، پاکیزه شان سازد و کتاب (قرآن) و حکمت را به آنان بیاموزد.
پیامبر فرستاده ای است که آیات خدا را باید به طور کامل و صحیح به مردم برساند: (... فَاعْلَمُوا أَنَّما عَلی رَسُولِنَا الْبَلاغُ الْمُبِینُ)؛ 2 بدانید که وظیفه فرستاده ما پیام رسانی آشکار است. (ما عَلَی الرَّسُولِ إِلاَّ الْبَلاغُ وَ اللّهُ یَعْلَمُ ما تُبْدُونَ وَ ما تَکْتُمُونَ ) 3 جز پیام رسانی چیزی بر فرستاده خدا نیست. و خداوند می داند آن چه را آشکار و یا پنهان می کنید. آیات دیگر: رعد، آیه 14؛ آل عمران، آیه 20؛ نحل، آیه 35 و 82.
این آیات نشان می دهد که پیامبر نمی تواند منشأ و نازل کننده و مصدر وحی باشد؛ بلکه او گیرنده، مفسر و پیام رسان الهی است.
چهارم) اعتراف سخن سرایان عرب
از صدر اسلام مخالفان تلاش های بی اندازه ای برای مقابله و مبارزه کردن با قرآن انجام داده اند. سخنوران و فصحای آن زمان با تشکیل انجمن ها و گروه ها به اندیشه افتادند که مانندی برای قرآن بسازند یا آن را کلام بشری جلوه دهند و آنها