مسئله وحی و پاسخ به شبهات آن صفحه 273

فترت وحی سخن می گفت؛ اما این که در این باره چه گفته است و مدت فترت چقدر بوده است، هیچ نشانه ای در روایت نیست.

این در حالی است که برای نزول سوره مدّثر اسباب نزول دیگری نیز نقل شده است که هیچ ارتباطی به فترت وحی ندارد. (1)

4- در میان سوره مریم

ذیل آیه 64 سوره مریم درباره تأخیر وحی روایاتی نقل شده است که جبرئیل مدت دوازده شب یا چهل روز نزد پیامبر (صلی الله علیه و آله) نیامد.

عطیه عوفی (م 111ق) از ابن عباس چنین نقل می کند:

جبرئیل مدتی نزد پیامبر نیامد. رسول خدا (صلی الله علیه و آله) اندوهگین شد. وقتی جبرئیل نزد آن حضرت آمد، پاسخ داد: ای محمد!: (وَ ما نَتَنَزَّلُ إِلاّ بِأَمْرِ رَبِّکَ لَهُ ما بَیْنَ أَیْدِینا وَ ما خَلْفَنا وَ ما بَیْنَ ذلِکَ وَ ما کانَ رَبُّکَ نَسِیًّا)؛ 2 ما جز به فرمان پروردگارت فرود نمی آییم. آن چه در پیش روی ما و پشت و میان آن دو قرار دارد (همه از آن او است) و پروردگارت تو را فراموش نمی کند. (2)

طبرسی نیز نقل می کند که مدتی وحی قطع شد و این وقتی بود که از پیامبر (صلی الله علیه و آله) درباره داستان اصحاب کهف، ذوالقرنین و روح سؤال شد. تأخیر وحی بر پیامبر (صلی الله علیه و آله) سخت آمد، تا وقتی که جبرئیل نزد آن حضرت آمد، علت تأخیر را خواست. آیه (وَ ما نَتَنَزَّلُ إِلاّ بِأَمْرِ رَبِّکَ ) نازل شد. و این روایت از عکرمه، ضحاک، قتاده، کلبی و مقاتل نقل شده است. (3)

1- (1) . جامع البیان، ج12، ص296؛ طبرانی، المعجم الکبیر، ج11، ص102.
2- (3) . جامع البیان، ج8، ص359.
3- (4) . مجمع البیان، ج6، ص804.