مسئله وحی و پاسخ به شبهات آن صفحه 274

همچنین وی ذیل آیه مذکور از ابن عباس نقل می کند که پیامبر (صلی الله علیه و آله) به جبرئیل فرمود: چه چیزی تو را منع می کند که بیش از پیش به زیارت ما بیایی؟ آیه (وَ ما نَتَنَزَّلُ إِلاّ بِأَمْرِ رَبِّکَ...) نازل شد و در ذیل جمله (... ما کانَ رَبُّکَ نَسِیًّا) آمده است که: ای پیامبر! حتی اگر وحی به تأخیر افتد خداوند تو را فراموش نمی کند. (1)

افراد دیگری مانند انس (م 92 ق) و سدّی (م 127 ق) نیز فترت وحی را پس از مدتی درباره آیه مذکور بیان کرده اند. (2)

ظاهر این روایات نشان می دهد که وحی مدتی قطع شد تا این که آیه 64 سوره مریم نازل گردید و علت آن را بیان نمود؛ اما در هیچ جای روایات اشاره نشده است که در میان سوره مریم وحی قطع گردید و شاید از نزول آیه 64 و بیان علت تأخیرِ آمدن جبرئیل، استنباط شده باشد که قطع وحی در میان سوره مریم بوده است؛ اما روایتی که طبرسی نقل می کند و به بسیاری از تابعین نیز نسبت می دهد علت قطع وحی همان پرسش های مربوط به سوره کهف بوده است. و سوره مریم طبق ترتیب نزول، سوره چهل و چهارم و سوره کهف، سوره شصت و نهم می باشد و بین این حدود 24 سوره نازل شده است. (3)

نقد و بررسی

انقطاع وحی از دو جهت بررسی می شود: ثبوت (امکان عقلی) و اثبات.

امکان انقطاع وحی

آیا از نظر ثبوتی انقطاع وحی امکان عقلی دارد؟ انقطاع به معنای تمام و پایان

1- (1) . همان، ص805.
2- (2) . جامع البیان، ج8، ص359؛ الدر المنثور، ج4، ص279.
3- (3) . الاتقان، ج1، ص35.