مسئله وحی و پاسخ به شبهات آن صفحه 295

باشد. درباره تکرار سوره توحید تنها به محتوای سوره توحید استدلال شده است که از یک طرف پاسخی است به مشرکان مکه، در مقابل بت پرستی و تفکرات باطل آنها نسبت به صفات خداوند و از طرف دیگر پاسخی است به اهل کتاب در مدینه. این تحلیل باعث شده است که برخی تصور کنند سوره توحید یک بار در مکه و بار دیگر در مدینه نازل شده است.

3- نزول قرآن بر یک یا هفت حرف

آیا قرآن بر یک حرف نازل شده است یا بر هفت حرف؟ آیا برخی از قرائت های مختلف را خداوند بر پیامبر (صلی الله علیه و آله) نازل کرده یا نتیجه اجتهاد شخصی قاریان است؟

یکی از بحث هایی که به وحدت یا تکرار وحی ارتباط دارد، بررسی روایات نزول قرآن بر هفت حرف است. اهل سنت روایات فراوانی آورده اند که قرآن بر هفت حرف نازل شده است.

احادیث «سبعه احرف» و جایگاه آن

اشاره

بسیاری از صحابه که این حدیث را نقل کرده اند عبارتند از: ابی بن کعب، انس، حذیفه بن یمان، زید بن ارقم، سمره بن جندب، سلیمان بن صرد، ابن عباس، ابن مسعود، عبدالرحمن بن عوف، عثمان بن عفّان، عمر بن خطاب، عمر بن ابی سلمه، عمرو بن عاص، معاذ بن جبل، هشام بن حکیم، ابی بکره، ابی جهم، ابوسعید خدری، ابوطلحه انصاری، ابوهریره و ابوایوب که این ها 21 نفر از اصحاب رسول خدا (صلی الله علیه و آله) هستند. برخی نیز مانند ابوعبید ادعای متواتر بودن حدیث کرده اند. (1)