مسئله وحی و پاسخ به شبهات آن صفحه 36

رابطه وحیانی خداوند متعال یا فرشتگان با برگزیدگان خود در کاربرد واژه ندا در این آیات به روشنی هویدا است؛ زیرا در آن غیر از رابطه گفتاری نوعی اعلام و ابراز نیز وجود دارد.

2- واژگان مبین بیرونی و غیر نفسانی بودن وحی

اشاره

برخی از واژه های رساننده مفهوم وحی نشان می دهند که منشأ وحی از درون پیامبر نیست؛ بلکه از بیرون به وی القا می شود که به بررسی این واژه ها می پردازیم:

الف) نزول

واژه نزول و مشتقات آن یکی از واژه های بسیار نزدیک به مفهوم وحی است. خداوند گاهی می فرماید: ما به تو فلان مطلب یا کتاب را وحی کردیم. و گاهی می فرماید: ما کتاب یا قرآن را بر تو فرستادیم.

اصل واژه نزول به معنای فرود آمدن (1) از جای بلند به جای پست است؛ (2) مانند پایین آمدن از اسب و نیز مانند فرود آمدن باران از آسمان، و هرگاه به خدا نسبت داده می شود به معنای عطا و بخشش نیز می آید. (3) درباره نزول قرآن کریم نیز این تعبیر به کار رفته است؛ اما به معنای نزول مادی نیست.

خداوند متعال می فرماید: (هُوَ الَّذِی أَنْزَلَ عَلَیْکَ الْکِتابَ...)؛ 4 او خدایی است که کتاب را بر تو نازل کرد. در جای دیگر نیز می فرماید: (... وَ أَنْزَلْنا إِلَیْکَ الذِّکْرَ لِتُبَیِّنَ لِلنّاسِ...)؛ 5 و ما ذکر (قرآن) را بر تو فرستادیم تا آن را برای مردم بیان کنی.

1- (1) . مقائیس اللغه، ماده نزل.
2- (2) . مصباح المنیر، ماده نزل و نیز ر. ک: مفردات، ماده نزل.
3- (3) . همان ماده نزول، و نیز ر. ک: ابوالحسن شعرانی، ج2، ص453.