مسئله وحی و پاسخ به شبهات آن صفحه 44

حکم و گاهی با خواندن و تدبر در معنا. تفاوت تلاوت با قرائت در این است که تلاوت به کتاب های آسمانی اختصاص دارد؛ اما قرائت اعم است. (1)

مرحوم طبرسی می نویسد:

تلاوت، همان قرائت است. «تلا» یعنی «قرأ» و هر دو به معنای پیروی کردن از یکدیگر است؛ زیرا بعضی حروف از بعضی دیگر پیروی می کنند. تفاوت در این است که اصل قرائت جمع حروف است و اصل تلاوت پیروی کردن حروف همراه با تعقل، فهم و معرفت. (2)

این واژه در پنج جای قرآن کریم مفهوم وحی را می رساند؛ از جمله این که می فرماید: (تِلْکَ آیاتُ اللّهِ نَتْلُوها عَلَیْکَ بِالْحَقِّ...)؛ 3 این است آیات خدا که به حق بر تو تلاوت می کنیم.

در جای دیگر می فرماید: (ذلِکَ نَتْلُوهُ عَلَیْکَ مِنَ الْآیاتِ وَ الذِّکْرِ الْحَکِیمِ). 4

منظور از تلاوت در «نتلو» همان قرائت و تکلم و وحی بر پیامبر (صلی الله علیه و آله) است که خداوند متعال آیات را کلمه-کلمه و بدون فاصله بر پیامبر خوانده است؛ یا این که جبرئیل به فرمان خداوند این کار را انجام می دهد. (3)

آیات مشابه عبارتند از جاثیه، آیه 6، قصص، آیه 3 و آل عمران، آیه 108.

ج) ترتیل

ترتیل بیان کردن سخن منظم، پایدار و همراه با فاصله را گویند و نیز هرگاه

1- (1) . مفردات، ص71 ماده «تلی».
2- (2) . مجمع البیان، ج1و 2، ص224 (ذیل آیه44 سوره بقره).
3- (5) . مجمع البیان، ج1و 2، ص622.