مسئله وحی و پاسخ به شبهات آن صفحه 65

غزالی گوید:

منشأ انکار وحی چیزی جز نادانی نیست و منکران برای انکار خود هیچ سندی جز این ندارند که به این مرحله از کمال نرسیده اند و چنین شناختی را به دست نیاورده اند؛ ازاین رو گمان می برند که در واقع نیز چنین چیزی نیست.

نخستین ابزار ادراکی بشر «حس لامسه» است و بی گمان این حس از درک رنگ ها و آوازها ناتوان است و چه بسا کسی که حس بینایی و شنوایی نداشته باشد وجود رنگ در طبیعت و آواز را انکار کند و همچنین است کسی که یکی از حواس را ندارد. پس از مرحله حس مرحله بالاتر (نیروی تشخیص و تمییز) است. در این مرحله نیز شاید مراتب بالاتر را-که مرتبه عقل است-به علت عدم ادراک، انکار کند یا از پذیرفتنش سر بپیچد و آن را بعید شمارد، و اگر کسی به مرحله عقل رسید و ادراک عقلی پیدا کرد، ممکن است مرحله بالاتر از عقل را-که نبوت یا وحی است-نپذیرد؛ این انکار چیزی جز نادانی نیست. (1)

رشید رضا می نویسد:

عارف و عالم، وحی را انکار نمی کند؛ زیرا کسی که خدا را با صفاتش و بشر را نیز با ویژگی ها و احوالاتش بشناسد به یقین می یابد که ارسال رسولان و انزال کتب از آثار صفاتی است که مصادر نظام هستی و مظاهر کمال هستی و اکمال استعدادیش برای عروج متوقف بر آن است. در این صورت ارشاد به وسیله وحی سبب ارتقای هر انسانی در دو رکن وجودی یعنی وجود جسمانی و روحانی می شود. (2)

اقسام وحی

واژه وحی و مشتقات آن در قرآن کریم حدود 78 بار به کار رفته است که بخشی