مسئله وحی و پاسخ به شبهات آن صفحه 67

-فرستادن فرشته وحی: به معنای «ارسل» باشد؛ یعنی خداوند به سوی زمین فرشته می فرستد؛ (1)

-امر: یعنی خداوند به زمین امر کرد. (2)

چون در مفهوم وحی، خفا و پنهانی, نهفته است به نظر می رسد مفهوم اذن و فرمان-که به طور پنهانی به زمین می رسد-مناسب تر باشد.

2- وحی به آسمان (القای تکوینی)

مورد دیگر از گونه های وحی، کاربرد آن درباره آسمان است. خداوند متعال می فرماید: (... وَ أَوْحی فِی کُلِّ سَماءٍ أَمْرَها...)؛ 3 خداوند در هر آسمانی امر خود را وحی کرد.

میان مفسران درباره مفهوم وحی در این آیه شریفه اختلاف وجود دارد. بیشتر آنان «وحی» را به معنای خلق و ایجاد و «امر»، (در امرها) را به معنای شأن و شایستگی گرفته اند. (3) برخی نیز وحی را به معنای الهام پنهانی دانسته و امر را به فرمان معنا کرده اند. (4) برخی دیگر از واژه وحی مفهوم مرتب و منظم و تثبیت کردن را فهمیده اند. (5) علامه طباطبایی آیه را مربوط به تکالیف اهل زمین می داند و می فرماید:

1- (1) . قرطبی، الجامع لاحکام القرآن، ج20، ص148.
2- (2) . جامع البیان، همان.
3- (4) . مجمع البیان، ج8؛ جامع البیان، ج12، ص125؛ نیشابوری، غرائب القرآن، ج6، ص15؛ واحدی نیشابوری، تفسیر الوسیط، ج4، ص27؛ علی بن ابراهیم بغدادی، تفسیر الخازن لباب التأویل، ج4، ص84؛ فخر رازی، تفسیر کبیر، ج27، ص107؛ المیزان، ج17، ص368.
4- (5) . تفسیر غرائب القرآن، ج51 و مجمع البیان، ج8.
5- (6) . ابن کثیر، تفسیر القرآن العظیم، ج4، ص95.