مسئله وحی و پاسخ به شبهات آن صفحه 90

پیامبران نبوده وگرنه می بایست در زمانی که پیامبر به شدت انتظار پاسخی را می داشت بر او نازل شود.

ساختار خاص وحی رسالی

اشاره

وحی رسالی دارای ساختار خاصی است؛ از جمله سه پایه اصلی دارد که اساس وحی را تشکیل می دهد و افزون بر آن یک واسطه نیز در جریان وحی دخالت دارد و آنها عبارتند از:

الف) مبدأ فاعلی: منظور از مبدأ فاعلی همان وحی کننده است که به همه هستی آگاهی دارد و جهل، نسیان و غفلت در او راه ندارد. آیات قرآن مبدأ وحی را خداوند متعال می دانند؛ چنان که می فرماید: ( اتَّبِعْ ما أُوحِیَ إِلَیْکَ مِنْ رَبِّکَ ...)؛ (1) آن چه از جانب پروردگارت به سوی تو وحی می شود پیروی کن.

آیات فراوانی با تعبیر «اوحینا» و «نوحی» آمده است که مبدأ فاعلی وحی را روشن می کنند.

ب) مبدأ قابلی: این مبدأ یعنی قلب مبارک و با عظمت پیامبر که «دریافت کننده وحی» است. گاه قرآن کریم خود پیامبر را خطاب قرار داده است و او را مبدأ قابلی (مقصد وحی) معرفی می کند؛ چنان که در آیه گذشته (انعام، 106) (... ما أُوحِیَ إِلَیْکَ ...) با ضمیر خطاب «الیک» آمده است.

گاه نیز پیامبران دیگر مانند حضرت موسی (علیه السلام) و نوح (علیه السلام) را گیرنده وحی معرفی می کند: (فَأَوْحَیْنا إِلی مُوسی أَنِ اضْرِبْ بِعَصاکَ الْبَحْرَ...)؛ 2 ما به موسی وحی کردیم که عصایت را به سنگ بزن؛ ( أُوحِیَ إِلی نُوحٍ ...) (2) به نوح وحی شد.