کشکول فرحزاد 2 صفحه 148

هنگام عبادت

امام صادق علیه السلام فرمودند:

لا تکرهوا إلی أنفسکم العباده؛(1) عبادت را به نفس های خود تحمیل نکنید.

امیرالمؤمنین علیه السلام فرمودند:

إن للقلوب شهوه و إقبالا و إدبارا، فائتوها من قبل شهوتها و إقبالها؛ فإن القلب إذا اکره عمی؛(2) دلها را هوایی است و روی آوردنی و پشت کردنی. پس دلها را آن گاه به کار گیرید که خواهان است و روی در کار؛ چه، دل اگر به ناخواه به کاری وادار شود، کور گردد.

امیر المؤمنین علیه السلام فرمودند:

خادع نفسک فی العباده، وارفق بها ولا تقهرها، وخذ عفوها ونشاطها، إلا ما کان مکتوبا علیک من الفریضه؛ فإنه لابد من قضائها وتعاهدها عند محلها؛(3) نفس خود را با لطایف الحیل، به عبادت وا دار و با آن مدارا کن و به آن زور مگو و به هنگام آرامش و نشاطش به عبادت بپرداز، مگر در آن چیزهایی که بر تو واجب شده است، که در این موارد باید آنها را به جای آوری و به موقع ادا کنی.

صوم و صمت

مرحوم حاج اسماعیل دولابی می فرمود: در روایت نبوی وارد شده است که بهترین عبادت دو چیز است: صوم و صمت. صوم یعنی روزه و صمت یعنی

1- الکافی، ج 2، ص 86.
2- نهج البلاغه، حکمت 193؛ بحار الأنوار، ج 70، ص 66، ح 41.
3- نهج البلاغه، نامه 69.