- سخن ناشر 1
- اشاره 3
- کیفیت هستی گرایی انسان 4
- ادیان الهی و دعوت به هستی برتر 7
- هستی انسان 9
- هدف زندگی 13
- دیدن رشته بین دو هستی 15
- هستی پنداری 20
- اشاره 25
- مفهوم ادراک 26
- اقسام ادراکات 27
- جایگاه اندیشه در نفس 29
- ارزش عقلی ادراک و تفکر 30
- ارزش اخلاقی ادراکات 31
- احساس و خیال 32
- ادراک عقلی 36
- وصف عقل در روایات 38
- رابطۀ دین و عقل 39
- اشاره 41
- جهت دادن به زیباگرایی 42
- معیار زیبایی 45
- زیباگرایی حسّی 46
- دعا و پرستش حق، مظهر زیبایی انسان 51
- زیبایی و اخلاق 53
- اشاره 56
- مفهوم لذّت 57
- اقسام لذّت بر اساس مراتب نفس 58
- ارزش اخلاقی منفی لذّات حیوانی 60
- ارزش اخلاقی مثبت در لذّات حیوانی 64
- لذت در مرتبۀ انسانی 65
- لذّت انسانی از دنیا 66
- لذّت از تعقّل در خود 68
- لذّت از کسب دانش و آگاهی 69
- توضیح بیشتر 70
- توضیح مطلب 71
- لذّت از خدمت به دیگران 71
- لذّت از پرستش و یاد خدا 72
- اشاره 75
- مفهوم محبّت 76
- شناخت خدا از طریق فطرت حبّ 78
- دوستی انسان با خود 79
- دوست داشتن غیر خود 81
- حبّ اهل بیت علیه السلام 86
- حبّ اللّه 88
- نشانۀ محبت خدا 90
- اشاره 92
- عشق چیست و عاشق کیست ؟ 94
- معشوق انسان کیست ؟ 95
- اخلاق و عشق 98
- عشق حسی و خیال 100
- عشق عرفانی 106
- اشاره 107
- زاویه ها 108
- تفسیر مفهوم حریّت 109
- تفسیر دوم 110
- توضیح این که: 111
- آزادی استعدادی و غریزی 112
- آزادی انسانی 119
- واقعیّت آزادی در دنیای معاصر 122
- اشاره 125
- مفهوم عبادت 127
- عبادت در نظام آفرینش 129
- هماهنگی عبادت با وابستگی ذاتی انسان 131
- عبادت و کمال انسانی 133
- ه 133
- الف 133
- عبادت و اخلاص 139
- مُناجاتُ الْمُطیعینَ لِلّه 140
- و من کتاب له علیه السلام 141
- اشاره 143
- الف 145
- ازدواج و فطرت 145
- کیفیّت ازدواج 146
- الف 146
- ماهیّت ازدواج 151
- جلوگیری از برخی ازدواجها 152
- دعا قبل از ازدواج 152
- ازدواج و حفظ مقام انسانی 154
- ازدواج و ارضاء جنسی 157
- ازدواج موقّت و ارضاء جنسی 159
- دنیای جدید و ازدواج 161
- اشاره 163
- سعادت چیست ؟ 164
- سعادت در دنیای علم و صنعت 166
- سعادت و فطرت 168
- راه سعادت 169
- شقاوت 173
- عامل بازدارنده از سعادت 175
«قُلْ إِنَّ صَلاتِی وَ نُسُکِی وَ مَحْیایَ وَ مَماتِی لِلّهِ رَبِّ الْعالَمِینَ، لا شَرِیکَ لَهُ وَ بِذلِکَ أُمِرْتُ وَ أَنَا أَوَّلُ الْمُسْلِمِینَ 1 ؛
بگو که نماز، عبادات (و اعمال حج)، زندگی و مرگ از آن خداوندی است که پروردگار جهانیان است؛ شریکی برایش نیست و به چنین چیزی مأمور شده ام و من نخستین مسلمانم (تسلیم شدگانم).»
ذات انسانی برای رسیدن به نیاز حقیقی و قرار گرفتن در جوار معبود خویش، هر عمل و راهی را پذیرا نیست. و معنای حریّت انسانی هم این نیست که از هر طریق ممکن به آنچه خواستش هست برسد؛ بل، معنای واقعی آزادی انسانی، این است که برای وصال به حقّ و رشد و کمال انسانی، مانعی وجود نداشته باشد و افکار، اعمال و راه آدمی با حقیقت انسانی وی هماهنگ و همسو باشد. بر خلاف آزادی غریزی و استعدادی که پذیرای هر عمل و اندیشه و راه برای وصول به نیازش هست، هر چند در آن بدخواهی، مکر، نیرنگ و... باشد؛ ولی آزادی انسانی در گرو منزّه بودن از این امور و امثال آن است.
امام علی علیه السلام فرمودند:
«الحریّه منزّهه من الغلّ والمکر(1) ؛
آزادی از هر کینه توزی، فریب و حیله ای، منزّه و پاک است.»
همچنین فرمودند:
«الطّلاقه شیمه الحرّ(2) ؛
گشاده رویی، خوی و روش انسان آزاده است.»
«جمال الحرّ تجنّبُ العار(3) ؛
زیبایی انسان آزاد، دوری گزیدن از عیب و ننگ است.»
«اِنَّ الحیاءَ و العفّه من خلائق الایمان و انّهما لسجیَّهُ الأحرار و شیمهُ الابرار(4) ؛
همانا از خصلت های ایمان، شرم و عفّت (بازایستادن از گناه) است و این دو، خوی آزادگان و روش نیکوکاران است.»
با تمام این توضیحات، سخن را در این باره، با حکم قاطع بزرگ آزاده عالم، یعنی همان
1- (2) شرح غرر، ج 1، ص 385، ش 1485 - ج 1، ص 127، ش 467.
2- (3) شرح غرر، ج 1، ص 385، ش 1485 - ج 1، ص 127، ش 467.
3- (4) شرح غرر، ج 3، ص 362، ش 4745.
4- (5) شرح غرر، ج 2، ص 584، ش 3605.