انسان شناسی صفحه 122

جمله کوتاه و پر معنای امیرالمؤمنین علیه السلام به پایان می بریم:

«من ترک الشهوات کان حرّاً».

حال، به دلیل نفی آزادی های غریزی و استعدادی در راستای آزادی انسانی و جهت تبیین بهتر حرّیّت راستین، لازم می دانیم به طور کوتاه در یک بحث مقایسه ای، از واقعیّت آزادی دنیای موجود پرده برداشته و به آنانی که طالب آزادی انسانی هستند، هشدار دهیم که مراقب دام هایی باشند که به رنگ آزادی، رنگ آمیزی شده است.

واقعیّت آزادی در دنیای معاصر

قرن حاضر زمان شگفتی و حیرت است. هیچ ایده، عقیده و فکری، از نقد و شبهه سالم نمانده و بشر سرگردان در میان اقوال، گفته ها و بافته های ذهنی و... برای رهایی از تحیّر، به جوّ حاکم و شرایط موجود، محیط، نظام و جامعه تن می دهد.

دنیای معاصر، اعتماد انسان را از ایدئولوژی ها سلب کرده و ایده ای هماهنگ با شأن انسانی وی، جایگزین نکرده است. این آزموده ترین راه و در واقع بهترین دامی است که سردمداران استکبار در شعاع قلم و بیان عالمان دین و علم به دنیا فروخته، برای چرخاندن اندیشه و اراده انسان ها به سمت دلخواه به وجود آورده اند.

شخصی که بینشی ثابت درباره جهان، انسان و دنیا نداشته باشد، بدون شک طرحی ثابت و صحیح برای زندگی و کیفیّت آن نخواهد داشت؛ زندگی اش کاملاً تابع جوّ موجود، شرایط، رویدادها و از هر نظر متغیّر خواهد بود و این همان انسان همج الرعاع و افسار گسیخته ای است که خودی خویش را در حاکمیت وضع موجود می بیند و تابع محض احساسات و مسایل خیالی و وهمی است که فرهنگ های خالی از ارزش های انسانی برای او رقم می زنند.

این گونه افراد، در واقع، گاهی نسبت به دنیا، خوش بین و دارای حُسن ظن(1) و زمانی بدبین و دارای حالت خستگی و بیزاری از جهان و دنیا(2) و در شرایطی ابن الوقت(3) هستند که با تغییر جوّ و اوضاع سریع از نظر ارادی و فکری، دگرگون می شوند و گاهی تجربه گرا(4) و یا

1- (1) - آپیتی میست tsimitpo.
2- (2) - پسی میست tsimisep .
3- (3) اپورچونیست sinutroppo .
4- (4) - آمپریست tsiripmE .