انسان شناسی صفحه 146

ابعاد سه گانه بالا باعث می شود که مرد، خواهان زندگی با زن و زن، میل به زندگی با مرد را داشته باشد، این، امری فطری و طبیعی است، هر انسانی آن را در خود می یابد و نیازی به دلیل و برهان ندارد.

هر چند ممکن است برخی از ابعاد فوق، نسبت به یکدیگر شدّت و ضعف داشته باشند.

بنابراین، اصل ازدواج یعنی پیوند متقابل زن و مرد، واقعیّتی فطری است. لیکن چگونگی ازدواج و پیوند را نمی توان دقیقاً امری فطری دانست. بل باید دید کدام مکتب و فرهنگ بهترین کیفیّت ازدواج قابل پذیرش از سوی انسان ها را ارائه داده است.

کیفیّت ازدواج

شکل ازدواج شیوۀ ابراز عشق دو زوج به یکدیگر و نیز نحوه انتخاب همسر، وابسته به چگونگی نظر به ابعاد سه گانه است. و نظر به ابعاد سه گانه «احساس سکونت، میل جنسی، بقاء نسل» از دو حالت کلّی زیر خارج نیست:

الف

نظر به آنها با توجّه به جنبه معنوی و خواسته های الهی انسان؛

ب

نظر به آنها همراه با نادیده گرفتن حقیقت معنوی الهی انسان.

در نگاه اول، ازدواج صرفاً برای ارضاء غریزه جنسی داشتن، فرزند و آرامش دو جنس نیست، بل چنین اهدافی در طول فطرت خداجویی، فضیلت طلبی و حقیقت خواهی و...

آدمی است. در این نگاه، ازدواج برای حفظ آرمان های انسانی و معنوی، در راستای عمل به سنّت پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم و پاسداری از ایمان، قرار دارد. و بدین سان مفهومی ارزشی می یابد.

از نگاه دوم، ازدواج، تنها با هدف ارضاء جنسی، آرامش روانی و با میل فرزندداری و بقاء نسل، بدون هیچ تقدّسی، صورت می پذیرد.

تفاوت این دو دیدگاه باعث می شود که کیفیّت ازدواج و پیوند زناشویی متفاوت باشد.

بدین گونه که اگر ازدواج، تنها بر پایه ارضاء جنسی شکل گیرد، نیاز به پیروی از احکام الهی، در شکل گیری آن، احساس نمی شود؛ در این صورت هرگونه ارتباط که به ارضاء شهوت جنسی منتهی شود، مطلوب خواهد بود. و اگر فرزنددار شدن منظور باشد، بدین معنی که زن و مرد، خواهان فرزندی مختص به خویش هستند، ناگزیر باید حریمی خاص برای ازدواج در نظر گرفت؛ تا حدّی که زن از ارتباط زناشویی با کسی جز شوهر خویش بپرهیزد. همان گونه که اگر ازدواج تنها با هدف دست یابی به آرامش عاطفی و روانی صورت پذیرد، نیاز به این امر