انسان شناسی صفحه 147

(اختصاص زن به همسر خویش) ملموس است. چه بسا هدف از تشکیل زندگی مشترک رسیدن به آرامش، ارضاء جنسی و دوام بخشیدن به نسل، هر سه باشد، لیکن بدون توجّه به جنبۀ معنوی آنها، در این صورت نیز، گرچه بنای زناشویی از احکام نسبی بیشتری برخوردار خواهد شد، ولی در نهایت، آدمی پا را از مرحلۀ حیوانی فراتر ننهاده است؛ چه این که در دنیای حیوانات نیز این اهداف (اگر چه در شکل جبری غریزی آن، کم و بیش) یافت می شود.

بسیاری از ازدواج های معمول و رایج در دنیای غرب و دیگر جوامع که نظری خالص به اهداف دنیوی دارند، این چنین است.

این نوع ازدواج ها از دیدگاه عقل محکوم است؛ زیرا انسان صرفاً یک حیوان شهوی و تنها دارای وجود حیوانی و نفس دنیوی نیست بل، خواسته ها و آرمان های والا و برتری دارد که باید در ارضاء غرایز و شکوفایی استعدادها مورد توجّه و نظر باشد.

انسان، خواهان سکونت و آرامش در پناه زندگی است، امّا سکونتی که رشد انسانی و کسب فضایل و حفظ عفّت و حیاء زن و مرد را به همراه داشته باشد و در کلامی کوتاه، شخصیّت انسانی را پاس بدارد.

انسان، مایل به داشتن اولاد است، امّا نه هرگونه اولادی، فرزندانی که از سلامت روح و جسم و زمینه های صحیح و درست اخلاقی و انسانی برخوردار باشد؛ او، ارضاء غریزه جنسی را در شعاع حفظ کیان انسان بر پایه عفّت و پیدایش سیرت انسانی می طلبد.

بنابراین، نمی توان نظر استقلالی به ابعاد سه گانه را پذیرفت و بر اساس آن به کیفیّت ازدواج به هرگونۀ ممکن تن داد، مگر این که اصول انسان را نادیده بگیریم و یا به گفته راسل: «عفّت و انگیزه عفت را ناشی از ترس جهنّم و آبستنی بدانیم که اوّلی با زوال مقرّرات خشک مذهبی و دوّمی با پیدایش وسایل جلوگیری از بارداری از میان برداشته شده است.»(1) و اینک انسان رها شده از ترس آن دو، آزادانه به هرگونه پیوند زناشویی می تواند، تن دهد. و رو به فحشاء آورد و فحشاء را به بیان راسل: «آن گونه که در «ژاپن» معمول است بپذیرد»(2) اما با توجّه به حقیقت انسان و دخالت خواسته های انسانی، نظر استقلالی به ابعاد سه گانه، همانند راسل، خارج از شؤون انسانی است و از جایگاه خاص عقلانی برخوردار نیست.