انسان شناسی صفحه 151

وسیله از دید عقلی و انسانی در پائین ترین درجه پستی قرار گرفته است؛ زیرا گوهر گرانبهای انسانی خود را قربانی کرده است. و مردی که حاضر شده خارج از دایره ازدواج ارضاء شهوت کند، غیرت و شرف انسانی را به هیچ گرفته است. به همین جهت، چنین مرد و زنی مورد نفرت خدای متعال قرار گرفته و رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم او را از برادران شیطان خوانده است.

خداوند به مرد زن نما و زن مردنما و مردی که از زن (ازدواج) کناره گیرد، لعنت فرستاد و فرشتگان آمین گفتند؛ زیرا این روش (ترک ازدواج) پس از حضرت یحیی علیه السلام منسوخ شد.(1)

«عکاف، گفت: خدمت پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم رسیدم؛ فرمود: عکاف، زن داری؟ گفتم نه؛ فرمود: در این باره، مشکلی داری؟ گفتم: خیر؛ فرمود: تو که سالم و توانگری - گفتم: آری بحمداللّه؛ فرمود: در این صورت تو از برادران شیطانی، یا باید از راهبان مسیحی باشی یا - اگر مسلمانی - مثل همه مسلمانان رفتار کنی. زن گرفتن از سنّت های ما است؛ بدترین افرد شما بی زنان (عزب ها) هستند، بدترین مردگان، اموات عزبند...؟ و ای بر تو ای عکاف، زن بگیر، که خطاکاری. گفتم: یا رسول اللّه، پیش از آن که از جای خود برخیزم، مرا زن بده؛ فرمودند:

«کریمه» دختر کلثوم حمیری را به ازدواج تو درآوردم.»(2)

ماهیّت ازدواج

از دیدگاه حسّی و شهوی به ازدواج نگریستن، جهل و ناآگاهی به حقیقت و ماهیّت ازدواج است که هر چند اندک به توضیح آن اشاره می کنیم.

ازدواج در نگاه فطرت ماهیّتی انسانی دارد. و همین انسان بودن آن سبب شده است تا در دایره ضوابط و قوانین عقلانی دینی، قرار گیرد. نادیده گرفتن بُعد انسانی و دخالت ندادن آن در امر ازدواج، آثار منفی روحی و اخلاقی و احیاناً جسمانی را به همراه دارد. شاید در علوم تجربی به برخی آثار آن اشاره شده باشد، ولی وحی به طور کامل از آن سخن گفته و برای نفی مفاسد و آثار منفی و مصالح فرد و جامعه به بیان احکام و دستورات تربیتی و اخلاقی ازدواج پرداخته که در قرآن و کتب روایی درج شده و بیانگر اهمیّت و شناخت ماهیّت ازدواج است؛ که در اینجا به چند نمونه اشاره می کنیم: