انسان شناسی صفحه 172

«... فَإِنَّ لِلّهِ ما فِی السَّماواتِ وَ ما فِی الْأَرْضِ وَ کانَ اللّهُ غَنِیًّا حَمِیداً1 ؛

پس همانا آنچه در آسمانها و زمین است برای خداست - و او مالک آنها می باشد - و خداوند بی نیاز و ستوده است.»

بر اساس این ادراک خاص، قرآن مجید به تبیین رشد از غیّ پرداخته است؛

«لا إِکْراهَ فِی الدِّینِ قَدْ تَبَیَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَیِّ...2 ؛

در دین، اکراهی نیست، براستی رشد را از غیّ [حق را از باطل و ایمان را از کفر] جدا فرمود و روشن ساخت.»

با توجه به وجود هستی ادراک الهی و بیان رشد و غیّ، بجاست که انسان در بعد عمل به اطاعت از خدا قیام کند و با ایمان به او، روحش را مزیّن به صفات الهی نماید.

«فَأَمَّا الَّذِینَ آمَنُوا بِاللّهِ وَ اعْتَصَمُوا بِهِ فَسَیُدْخِلُهُمْ فِی رَحْمَهٍ مِنْهُ وَ فَضْلٍ وَ یَهْدِیهِمْ إِلَیْهِ صِراطاً مُسْتَقِیماً3 ؛

امّا آنان که به خدا گرویدند و به ریسمان او چنگ زدند (به او پناه بردن)، پس، به زودی اینان را در رحمت و فضلی از خودش داخل می گرداند و آنها را به سوی خودش به راه مستقیم هدایت می فرماید.»

کسی که به هستی ادراکی الهی روی آورد، راه مستقیم را به طرف خدا می یابد و هدایت می شود و با داشتن آن چنان اندیشه ای و این چنین هدایت و عملی، به سعادت نایل گشته و در رحمت و فضل خدا داخل می شود.

دین، مجموعه ای از هستی ادراکی، ایمان و عمل است که شخص در پرتو آن، به سعادت راه می یابد؛

«سَعادَهُ الرَّجُلِ فی إحْرازِ دِینِهِ وَ الْعَمَلِ لاخِرَتِهِ (1) ؛

سعادت مرد در احراز دینش و عمل برای آخرتش است.»

از جملۀ «سعاده الرجل...» چنین استفاده می شود که حقیقت احراز دین، عبارت از معرفت، ایمان و عمل به آن است، و الاّ دین شناسی بدون ایمان و عمل، انسان را به سعادت