انسان شناسی صفحه 45

صفحه 45

گرایش ها در زیباگرایی

هر فطرتی در انسان - به جز فطرت توحید و کمال جویی - از دو گرایش برخوردار است:

1 - گرایش مادّی، احساسی، شهوی و حیوانی

2 - گرایش معنوی، عقلانی، شهودی و انسانی

این گرایش ها به لحاظ دوبُعدی بودن نفس انسان (مرتبۀ حیوانی و انسانی) بوده است، لذا گرایشها در فطرتها تابع ابعاد وجودی انسان است.

گرایش های معنوی که از مرتبۀ عالی وجودی انسان ناشی می شود و به حقیقت انسانی وابسته اند، به عنوان اصل بوده و گرایش هایش مادّی و شهوی که از مرتبۀ دانی نفس سرچشمه می گیرند و به بُعدِ حیوانی و جسمانی وابسته اند، فرع می باشند و بر اساس متابعتِ فرع با اصل، زیباگراییِ معنوی باید مقدّم بر زیباگرایی شهوی باشد.

معیار زیبایی

معیار ما در زیباشناسی معنوی چیست؟

آیا معیار زیبایی لذّت است؟ یعنی، هر چه دارای لذّت است، زیباست؟

آیا معیار زیبایی محبّت است؟ یا حسن ظاهری یا حسن باطنی؟

آیا معیار زیبایی مطلوب بودن یک شیء است؟ یا هنر؟ و یا اصل وجود؟

معیار زیبایی در نگاه اشخاص با معیار زیبایی از دید شرع و عقل متفاوت است؛ چه بسیار چیزها که از دید اشخاص زیباست؛ ولی از دید شرع و عقل زشت است و بالعکس، چیزهایی از نظر دین و شرع زیبا هستند و از دید افرادی زشت. برای شناخت معیار زیبایی باید بُعدِ مادّی آن را از بُعدِ معنوی جدا کرد. به این دلیل که زیبایی در بُعدِ مادّی معیاری دارد و در بُعدِ معنوی معیاری دیگر. این نکته نیز لازم به بیان است که معیار زیبایی را در سرشت انسان باید جستجو کرد نه در خارج از نهاد انسان.

شاید بتوان گفت: آنچه خواستۀ نفس را برآورده کند، برای انسان زیباست و با تفاوت خواسته های نفس، زیبایی نیز متفاوت خواهد بود. خواسته های غریزی در بعد حیوانی با خواسته های انسانی در بعد انسانی کاملاً متفاوت هستند. معیار زیبایی در بعد حیوانی خواسته های غریزی است و معیار زیبایی در بعد انسانی خواسته های انسانی. در مرحلۀ تزاحم

کتابخانه بالقرآن کتابخانه بالقرآن
نرم افزار موبایل کتابخانه

دسترسی آسان به کلیه کتاب ها با قابلیت هایی نظیر کتابخانه شخصی و برنامه ریزی مطالعه کتاب

دانلود نرم افزار کتابخانه