انسان شناسی صفحه 54

وجود شما نیست، از خدا بخواهید و نسبت به آن رغبت جویید.»

سپس آنها را ده چیز شمردند: «یقین، قناعت، صبر، شکر، خویشتن داری، خلق نیکو، سخاوت، غیرت، شجاعت و مروّت(1).»

خداوند متعال صفات بلند اخلاقی را دوست می دارد و این صفات زیبا از نعمتهای عظیم پروردگار عالم است و خدا دوست دارد که اثر نعمت خویش را در بنده اش ببیند.

«إنّ اللّه تعالی جَمیلٌ یُحبُّ الْجَمالَ وَیُحِبُّ مَعالِیَ الأخلاقِ وَ یَکْرَهُ سَفْسافَها(2) ؛

خدا زیباست؛ زیبایی و نیز اخلاق بلند و والا را دوست داشته، از لئامت و پستی کراهت دارد.»

و نیز فرموده اند:

«إنّ اللّه تعالی جمیلٌ یُحِبُّ الْجَمالَ وَ یُحِبُّ أن یَری أثَرَ نِعْمَتِهِ عَلی عبْدِهِ وَ یَبْغِضُ البؤسَ و التَّباؤس(3) ؛

خدا زیباست، زیبایی را دوست دارد. و نیز دوست دارد اثر نعمتش را در بنده اش ببیند و اظهار تیره بختی و خود را به بیچارگی زدن مورد غضب خداست.»

اخلاق مؤمن اینست که زیبا زندگی کند، زندگی اش را بیاراید و ظاهر و باطن زندگی او جمال حق را نشان دهد.

حضرت علی علیه السلام فرمود:

«ألتَّجَمُّلُ مِنْ أخلاقِ الْمُؤمنینَ (4) ؛

آراستن خود، از اخلاق مؤمنین است.»

امّا زشتی ظلم بدان جهت است که از ظرفیت وجودی ما کاسته و بعد حیوانی را بر روح انسانی حاکم می گرداند؛ به عبارتی کوتاه، زمینۀ انحطاط وجودی ما را پدید می آورد. پس، تمام صفاتی که رذیله نامیده می شوند قبیح و زشت هستند، زیرا باعث انفصال انسان از خدای اند.

رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود:

«آیا کسی را که شباهتش از همۀ شما به من دورتر است، معرفی نکنم؟ گفتند: چرا یا رسول اللّه. حضرت فرمود: او کسی است که از فحش گفتن و فحش شنیدن پروا ندارد و بد زبان است؛ بخیل، متکبّر، کینه توز، حسود، سخت دل و از هر خیری که بدان امید می رود دور

1- (1) اصول کافی، ج 2، ص 56، حدیث 2.
2- (2) کنزالعمال، ج 6، ص 640، شماره 17168.
3- (3) کنزالعمال، ج 6، ص 639، ص 17166.
4- (4) شرح غرر، ج 1، ص 307.