انسان شناسی صفحه 61

معنوی را به مسخره می گیرند.

طبیعی است وقتی خود حیوانی انسان، جانشین خود حقیقی گردد و لذّت جوئی های حیوانی هدف قرار گیرد، جز نادیده گرفتن پیامهای عقل و دین، محکوم ساختن لذّات معنوی، چرخیدن بر محور پوچیها، بی معنا گشتن زندگی، غافل ماندن از حق، فروختن لذّت جاوید به لذّت زودگذر، و در نهایت، مرگ انسانیّت و محرومیّت از رحمت خاصّ خدا و وارد شدن به جهنّم، پیامدی نخواهد داشت.

انسان بر اساس فطرت در پی لذّت طلبی است و عاقل در صدد است که بیشترین لذّت را از دنیایش ببرد؛ لکن لذّتی که ضرر زننده به روح انسان نباشد.

امیرالمؤمنین علیه السلام در این مورد فرمود:

«وَ لَیْسَ لِلعاقِلِ أنْ یَکُونَ شاخصاً إلاّ فی ثَلاثٍ: مرمَّهٍ لِمَعاشٍ أوْ خُطْوَهٍ فی مَعادٍ أوْ لَذَّهٍ فی غَیْرِ مُحرَّمٍ (1) ؛

عاقل جز در سه امر سفر نمی کند: 1 - برای اصلاح معیشت 2 - گام نهادن در امر معاد 3 - لذّت خوش گذرانی در غیر حرام.»

و نیز راجع به لذّت دنیوی فرمود:

«... ما لعَلیّ و لِنَعیمٍ یَفنی و لَذّهٍ لا تَبْقی نَعُوذُ بِاللّهِ مِنْ سُباتِ الْعَقلِ و قُبحِ الزّلَلِ وَ بِهِ نَسْتَعیِنُ (2) ؛

چکار است علی را با نعمتی که از دست می رود و لذّتی که باقی نمی ماند؛ به خدا پناه می برم از خواب عقل (و بی خبر ماندن او از درک مفاسد و تباه کاریهای دنیا)، و زشتی لغزش (و گمراهی)؛ و در جمیع حالات از او یاری می جوئیم.»

بیان فوق بیانگر اینست که انسانِ به رشد رسیده و متوجّه مقام بلند انسانی به لذّات زودگذر روی نمی آورد و نه تنها به حرام دنیا بلکه به لذّات حلال آن نیز دل نمی بندد زیرا فرو رفتن در لذّات دنیوی، موجب خواب عقل و لغزشهای خلاف شؤون انسانی می گردد.

کیست که به بررسی مسائل اخلاقی در خانواده های غرب زده و به اصطلاح متمدّن و روشنفکر، و وضع جوانان در دنیای احساسگرایی و خیالگرایی بپردازد، و به شیوع صفات حیوانی و مسائل خلاف شؤون انسانی و لغزشهای اخلاقی و... در میان آنها پی نبرد؟