انسان شناسی صفحه 71

امام صادق علیه السلام فرمود:

«لَوْ یَعْلَمُ النّاس ما فی فَضْلِ مَعْرِفَه اللّهِ عزَّوجلّ ما مَدُّوا أعیُنَهُم إلی ما مَتَّعَ اللّه بِهِ الأعْداءِ من زَهْرَهِ الْحَیاه الدُّنیا و نَعیمِها و کانَتْ دُنْیاهُمْ أقَلَّ عِنْدَهُمْ مِمَا یَطَوؤُنَهُ بأرْجُلِهِمْ وَ لَنَعِمُوا بِمَعْرِفَهِ اللّه عَزَّوَجَلَّ وَ تلدُّذُوا بِها تَلَدُّذَ مَنْ لَمْ یزَلْ فی رَوْضاتِ الْجَنانِ مَع اوْلِیاءِ اللّهِ،...(1) ؛

اگر مردم به فضل و برتری معرفت و شناخت خدا آگاه بودند، به آنچه خدا دشمنانش را از خوبی و خوشی دنیا و نعمتهایش بهره مند ساخته است، توجّه و نظر نمی کردند و دنیای آنها در نظر اینها کمتر بود از آنچه زیر پاهایشان له و لگد می کنند. و در پرتو شناخت و معرفت خدای عزّوجل راحت بسر می بردند، و از لذّتی همچون لذّت کسی که همیشه در باغهای بهشت در جوار اولیای خدا باشد، بهره مند می شدند...»

لذّت از خدمت به دیگران

خدمت و تلاش برای مردم دارای دو جهت مثبت و منفی است که تابع نظر و دید هر شخص نسبت به مردم و انگیزۀ او در خدمت است. لذّت بردن از خدمت به دیگران نیز در جهت مثبت آن نهفته است.

*

توضیح مطلب

اگر نظر به مردم این گونه باشد که آنان از حقیقت انسانی برخوردارند و به دید انسانی به آنان نظر شود، در این صورت خدمت به آنها و حرکت در رفع مشکلات و گرفتاریهای اجتماعی و فردی آنها انگیزه ای جز انگیزۀ انسانی و الهی نخواهد داشت. چنین دید و نظری او را به بیان امام صادق علیه السلام رهبری می کند که فرمود:

«قال اللّه عزّوجل: ألخَلْقُ عِیالی فَأحبُّهْمْ إلَیَّ ألْطَفُهُم بِهِمْ و أسْعاهُمْ فی حَوائِجِهم(2) ؛

خدای عزّوجل فرمود: مردم عایلۀ من هستند؛ پس، دوست داشتنی ترین آنها نزد من، مهربان ترین آنها به مردم و کوشاترین آنها در رفع نیازهای آنان است.»