انسان شناسی صفحه 72

صفحه 72

خدمت انسانی و الهی در سایۀ چنین دید و نظری است که انسان را عایلۀ خدا بداند. در هر بعدی که توانایی داشته باشد، به آنها یاری رساند و از عمل و کارش - که بسیار زیبا و از جمله مکارم اخلاق با مردم است - لذّت ببرد.

اگر خدمت این گونه انسانها را خوب تحلیل کنیم، می بینیم لذّتشان از خدمت به مردم در حقیقت تابع لذّتشان از رضایت خوشنودی خالقشان است. امّا اگر نظر به مردم، نظر ابزاری و این که می توان با خدمت به آنها، به خواسته های نفسانی در اجتماع رسید، چنین خدمتی دور از شؤون انسانی بوده و روح انسانی از آن لذّت نمی برد - هرچند نفس در بعد حیوانی به لحاظ رسیدن به آمالش به لذّات شهوانی نایل می شود - طبیعی است که در این جا از خدمت به دیگران لذّت نمی برد؛ بلکه خدمت به آنها مقدّمه رسیدن به لذّات شهوانی و نفسانی در بعد حیوانی است. لذا در دیدگاه این گونه افراد، خدمت به مؤمن و غیر مؤمن یکسان است بلکه در آن جا که یاری رساندن به فاسق او را زودتر به آمال و آرزوهای دنیوی اش برساند، فاسق را بر مؤمن ترجیح خواهد داد.

لذّت از پرستش و یاد خدا

امیرالمؤمنین علیه السلام فرمود: «دنیا مسجد دوستان خدا... و تجارتجای اولیای اوست.»

عاقل کسی است که در این منزلگاه موقت و زودگذر به تجارتی روی آورد که بسان اولیای خدا از سود دایمی آن بهره مند شود. کالایی که در این سرای تجارتی عرضه می شود، نفس و وجود انسان است.

در تجارت، مالکیت شرط است و شخص تا مالک و صاحب کالا نباشد، تصرّف در آن عدوانی خواهد بود؛ مگر در صورتی که مالک، آن را ببخشد و چنانچه شرط کند که این متاع تجارتی را که به تو بخشیدم، در صورت عرضه برای فروش، باید به خودم بفروشی، تخلّف از این شرط حرام است، مسلّم است که غرض از چنین تجارتی اینست که بی سرمایه ای، سرمایه دار شود و بی چیزی، ثروتمند گردد؛ و إلاّ خود مالک هیچ بهره ای نمی برد.

انسان، مالک وجودش نیست؛ وجود را خدای متعال به او بخشیده است تا آن را سرمایه قرار دهد و مالک حقیقی این سرمایه شرط کرده که آن را در این تجارتگاه بر او عرضه کنند؛ در غیر این صورت، عرضۀ آن بر غیر مالک حقیقی جز خسران و زیان در بر نخواهد داشت، زیرا:

کتابخانه بالقرآن کتابخانه بالقرآن
نرم افزار موبایل کتابخانه

دسترسی آسان به کلیه کتاب ها با قابلیت هایی نظیر کتابخانه شخصی و برنامه ریزی مطالعه کتاب

دانلود نرم افزار کتابخانه