الگوی مصرف در آموزه های اسلامی صفحه 15

3- رفاه: مقداری بالاتر از کفاف به گونه ای که از دید عرف، اسراف و تجمل گرایی به شمار نرود.(1)

در آموزه های اسلامی بر تأمین نیازهای رفاهی تمام انسانها تأکید شده است، بدین معنا که همه افراد در کنار تأمین نیازمندیهای ضروری خود، از امکانات رفاهی نسبی و متعارف نیز برخوردار باشند:

(( وَ لَقَدْ مَکَّنَّاکُمْ فِی الأَرْضِ وَ جَعَلْنَا لَکُمْ فِیهَا مَعَایِشَ...)) :(2) «و قطعاً شما را در زمین، قدرت عمل دادیم و برای شما در آن، وسایل معیشت نهادیم».

(( قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِینَهَ اللهِ الَّتِی أَخْرَجَ لِعِبَادِهِ وَ الطَّیِّبَاتِ مِنَ الرِّزْقِ قُل ْ هِیَ لِلَّذِینَ آمَنُوا فِی الْحَیَاهِ الدُّنْیَا...)) :(3) «بگو: زیورهایی را که خدا برای بندگانش پدید آورده و [نیز] روزیهای پاکیزه را چه کسی حرام گردانیده است؟ بگو: این [نعمتها] در زندگی دنیا برای کسانی است که ایمان آوردند».

در روایات نیز به این نکته توجه شده است و فراهم ساختن رفاه نسبی جامعه، از آرمانهای اقتصاد اسلامی است، به گونه ای که حتی به فقیران و تنگدستان، آن اندازه زکات و صدقه باید داده شود که به زندگی متوسط دست یابند.

از نگاه این روایات، اقتصاد اسلامی بر آن است تا نیازهای جامعه را برای دست یابی به رفاه نسبی برآورده سازد؛ نیازهایی چون مسکن، آرامش اجتماعی و خدمات. امام صادق علیه السلام می فرمایند:

«من سعادی المسلم سعی المسکن و الجار الصالح و المرکب الهنیئ»؛(4)

1- . برای این دسته بندی نک: رضا حسینی، الگوی تخصیص درآمد و نظریه رفتار مصرف کننده مسلمان، ص24.
2- . اعراف (7)، آیه 10.
3- . اعراف (7)، آیه 32.
4- . محمد بن یعقوب کلینی، الفروع من الکافی، ج6 ، ص526. نیز برای روایات دیگر نک: همان، ج3، صص556 و 560؛ ج4، ص11.