الگوی مصرف در آموزه های اسلامی صفحه 50

الف) اسراف در آب

الف) اسراف در آب(1)

اهمیت حیاتی آب که منشأ زندگی و بقاست،(2) بر کسی پوشیده نیست. امام صادق علیه السلام در تشبیهی زیبا می فرمایند:

«طعم الماء طعم الحیای»؛(3)

مزه آب، مزه زندگی است.

از این رو، زیاده روی در مصرف آب و به ویژه هدر دادن آن - هرچند به مقدار اندک- نکوهش شده است. نیز امام صادق علیه السلام می فرمایند:

«أدنی الإِسراف هراقی فضل الماء...»؛(4)

کمترین حد اسراف، دور ریختن ته مانده آب [ظرف] است.

از روایات دیگر برمی آید که اسراف آب حتی در امور عبادی همچون وضو و غسل - خواه با هدر دادن آب و خواه با زیاده روی در شستشوی اعضا- ممنوع می باشد، هرچند از آب رودخانه و آبهای کشاورزی باشد.

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله از کنار شخصی که وضو می گرفت گذر کرد و فرمود:

«ما هذا السرف؟ قال: أفی الوضوء سرف؟ قال نعم و إن کنت علی نهر جارٍ»؛(5)

این اسراف برای چیست؟ [آن شخص] گفت: آیا در وضو [هم] اسراف هست؟ فرمود: آری، اگرچه کنار نهری جاری باشی.

کمبود آب، از چالشهای مهم هزاره سوم است. کشورهایی که با کمبود آب روبرو هستند، ناچارند بخشی از آب موجود در بخش کشاورزی را به

1- . از آنجا که در آموزه های دینی، واژه «اسراف» غالباً در مفهوم عامی به کار می رود که تبذیر را نیز در بر می گیرد - چنان که پیشتر اشاره شد- از تکرار واژه تبذیر خودداری می کنیم.
2- . نک: انبیاء (21)، آیه 30.
3- . محمد بن یعقوب کلینی، الفروع من الکافی، ج6 ، ص381.
4- . همان، ص460.
5- . احمد بن حنبل، المسند، ج2، ص221. نیز برای روایات شیعی در این باره نک: محمد بن حسن طوسی، تهذیب الاحکام، ج1، صص136، 137 و 370.