الگوی مصرف در آموزه های اسلامی صفحه 54

اسراف در لباس، گاه به چگونگی استفاده از آن نیز برمی گردد. شخصی گوید: به امام صادق علیه السلام گفتم: آیا مؤمن می تواند ده پیراهن داشته باشد؟ فرمود: بله. گفتم: بیست عدد چطور؟ فرمود: بله. گفتم: سی تا؟ فرمود: بله، این اسراف نیست، اسراف آن است که لباس بیرونت را لباس خانه قرار دهی.(1)

روشن است که تعدد لباس مایه دوام بیشتر آن می گردد، ولی استفاده نابه جا از آن، نوعی اتلاف و مصداق اسراف می باشد.

د) اسراف در مسکن و احداث بنا

در نگاه قرآنی، احداث بناهایی که ثمره ای ندارد، عبث و نکوهیده است.(2) مفهوم این گونه آیات، در آینه روایات با وضوح بیشتری بیان شده است.

در حدیثی چنین آمده است که روزی رسول خدا صلی الله علیه و آله از گذرگاهی می گذشت. چشمش به بنایی افتاد که یکی از انصار ساخته بود. هنگامی که صاحب آن بنا نزد حضرت آمد و سلام کرد، ایشان صورت از او برگرداند... . پس از آنکه وی علت بی اعتنایی حضرت را دریافت، برگشت و بنا را با خاک یکسان کرد. در پی این جریان رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود:

«إن ّ لکلّ بناء یبنی وبال علی صاحبه یوم القیامی إلا ما لا بدّ منه»؛(3)

بی تردید هر بنایی که ساخته شود، روز قیامت باری بر دوش صاحبش خواهد بود، مگر آنچه که گریزی از آن نیست [و نیاز وی می باشد].

نیز امام صادق علیه السلام می فرمایند:

«کلّ بناء لیس بکفاف فهو وبال علی صاحبه یوم القیامی»؛(4)

1- . نک: همان، ج6 ، ص441.
2- . نک: شعراء (26)، آیات 128- 129.
3- . نک: فضل بن حسن طبرسی، مجمع البیان، ج7- 8 ، ص310.
4- . محمد بن یعقوب کلینی، الفروع من الکافی، ج6 ، ص531 .