الگوی مصرف در آموزه های اسلامی صفحه 55

هر ساختمانی که بیشتر از حد کفایت [و نیاز] باشد، روز قیامت وبال صاحبش خواهد بود.

بر این اساس، ساختن بناهایی که از نظر کمّی و کیفی به آن نیازی نیست و به تعبیر قرآن «عبث» است و هدف صحیحی ندارد، مصداق اسراف خواهد بود، ولی در صورتی که به مساحت وسیع ساختمان و منزل نیاز باشد و از آن استفاده گردد، نه تنها نکوهیده نیست که مطلوب نیز می باشد، از این رو، امیر مؤمنان علیه السلام با دیدن منزل وسیع یکی از اصحابش فرمود:

«ما کنت تصنع بسعی هذه الدار فی الدنیا و أنت إلیها فی الآخری کنت أحوج! و بلی إن شئت بلغت بها الآخری تقری فیها الضیف و تصل فیها الرحم و تطلع منها الحقوق مطالعها...»؛(1)

این خانه بزرگ در دنیا به چه کارت می آید که در آخرت نیازت به آن بیشتر باشد! آری، اگر می خواهی که با آن به آخرت رسی، باید که در آن، میهمان را پذیرایی کنی و با خویشاوندانت بپیوندی و حقوقی را که از آن خانه بر گردن داری، به مستحقّانش رسانی... .

ه ) اسراف در وسائل زندگی

اشاره

امام صادق علیه السلام می فرمایند:

«... فراش للرجل و فراش لأهله و فراش لضیفه و فراش للشیطان»(2)

رختخوابی برای مرد و رختخوابی برای خانواده اش و رختخوابی برای میهمانش و رختخواب [اضافه] از آنِ شیطان می باشد.

در این روایت، رختخواب (فراش) نمونه ای است از وسایل زندگی که بایستی از نظر کمّی و کیفی به گونه ای باشد که معیارهای اسراف بر آن صدق نکند. به خوبی روشن است که منظور از فراش چهارم در روایت، فراشی است که اعضای خانواده و میهمانان به آن نیاز ندارند. بنابراین،