الگوی مصرف در آموزه های اسلامی صفحه 60

هرگونه محفل زائدی به انگیزه ریاکاری و خودنمایی منع نموده اند. برای نمونه، از رسول خدا صلی الله علیه و آله چنین نقل شده است:

«من أطعم طعاماً ریاء و سمعی أطعمه الله مثله من صدید جهنّم و جعل ذلک الطعام ناراً فی بطنه حتّی یقضی بین الناس»؛(1)

هر که از سر ریا و خودنمایی اطعام نماید، خداوند مانند همان را از غذای چرکین جهنم به او بخوراند و آن طعام را به صورت آتشی در درون وی قرار دهد تا اینکه میان مردم داوری نماید.

نیک روشن است تا زمانی که فرهنگ غلط یادشده رایج باشد، حرکت رو به رشد اسراف کاریها و ریخت وپاشها در مجالس ادامه پیدا خواهد کرد. بنابراین، ایجاد حرکت فرهنگی بزرگی جهت تغییر آن و نهادینه سازی فرهنگ الگوی مصرف ضرورت دارد. به دیگر سخن، اگر عموم مردم به صاحبان این گونه مجالس، به چشم افرادی خودنما، دهن بین، اسراف کار و فخرفروش نگاه کنند و عملکرد آنان را مخالف با فرمان عقل و وحی ببینند - و نه سخاوتمند و دست ودل باز- می توان انتظار داشت که این معضل نابود یا دست کم از شدت آن کاسته شود.

ی) اسراف از اموال عمومی و بیت المال

از بدترین انواع اسراف، تضییع اموال عمومی و هدر دان سرمایه های متعلق به بیت المال است؛ زیرا علاوه بر گناه اسراف و پی آمدهای اقتصادی منفی آن، تضییع حقوق همه مردم بوده و آدمی را مدیون همه افراد جامعه خواهد کرد. روشن است که حفظ و پاسداری از بیت المال، هم وظیفه مسئولان دستگاههای حکومتی، مدیران و کارمندان است و هم بر عهده عموم مردم. امیر مؤمنان علیه السلام خطاب به کارگزاران خویش فرمود:

«أدقّوا أقلامکم و قاربوا بین سطورکم و احذفوا عنّی فضولکم و