الگوی مصرف در آموزه های اسلامی صفحه 70

همچون نفت و فرآورده های آن، اندک و ناچیز پنداشته می شود، از زاویه بالاتر و در سطح جامعه و جهان، خسارتهای سهمگینی به بار می آورد.

اثر مستقیم این پدیده، به ویژه بر جوامعی که درآمد و امکانات محدودی دارد، فقر و محرومیت است. از این رو، رسول خدا صلی الله علیه و آله می فرمایند:

«من بذّر أفقره الله»؛(1)

هر کس [در اموالش] اسراف و تبذیر کند، خداوند وی را فقیر سازد.

نیز امیر مؤمنان علیه السلام می فرمایند:

«القصد مثرای و السرف متوای»؛(2)

میانه روی ثروت زاست و اسراف، نابودکننده.

بر اساس آموزه های دینی، اسراف و تبذیر از گناهانی است که نعمت را به نقمت و بلا تبدیل می کند و برکت را از میان می برد.

امام صادق علیه السلام داستان کسانی را یاد می کند که در رفاه و نعمت فراوان به سر می بردند، ولی با اسراف و تبذیر در مواد غذایی و استفاده نادرست از آن، به فرمان خدا گرفتار بلایای زمینی شدند و به مشقت افتادند. امام علیه السلام فرمود: «اینان، اهالی همان آبادی اند که خداوند در این آیه یاد فرموده است: (( وَ ضَرَبَ اللهُ مَثَلاً قَرْیَهً کَانَتْ آمِنَهً مُطْمَئِنَّهً یَأْتِیهَا رِزْقُهَا رَغَداً مِنْ کُلِّ مَکَانٍ فَکَفَرَتْ بِأَنْعُمِ اللهِ فَأَذَاقَهَا اللهُ لِبَاسَ الْجُوعِ وَ الْخَوْفِ بِمَا کَانُوا یَصْنَعُونَ))(3)»:(4) «و خدا شهری را مثل زده است که امن و امان بود [و] روزی اش از هر سو فراوان می رسید، پس [ساکنانش] نعمتهای خدا را ناسپاسی کردند و خدا هم به سزای آنچه انجام می دادند، طعم گرسنگی و هراس را به ایشان چشانید».

1- . محمدباقر مجلسی، بحارالانوار، ج100، ص21.
2- . محمد بن یعقوب کلینی، الفروع من الکافی، ج4، ص52 .
3- . نحل (16)، آیه 112.
4- . محمد بن مسعود عیاشی، تفسیر العیاشی، ج2، صص273 و 274.