الگوی مصرف در آموزه های اسلامی صفحه 72

از آنان، به طور دایم در گرسنگی به سر می برند، به همین جهت تنها در سال 1981 م.، حدود 50 میلیون نفر در این کشورها جان سپرده اند که 86 درصد آن، ناشی از سوء تغذیه بوده است(1) و در صورت عدم پیش گیری، پیش بینی می شود که تا سال 2025 م.، 500 میلیون کودک، جان خود را بر اثر گرسنگی از دست بدهند.(2)

ج) مفاسد اخلاقی و رفتاری

اسراف و تبذیر، از دو جهت سرچشمه و عامل مفاسدی اخلاقی و رفتاری است: نخست آنکه درآمد محدود بسیاری از افراد را کاهش می دهد. چنین اسراف کارانی برای تأمین هزینه های اسرافها و تبذیرهای خود، به رذیلتهایی اخلاقی همچون بخل و حرص یا مفاسدی اقتصادی مانند ربا، رشوه و اختلاس، آلوده می شوند؛ دوم اینکه اسراف و تبذیر، بیشتر همراه با مصرف گرایی و رفاه زدگی و غرق شدن در لذّات مادی (اتراف) است که خود منشأ بسیاری از مفاسد اخلاقی و اجتماعی و حتی انحرافاتی عقیدتی می باشد.

افزون بر آن، اسراف کاری عده ای در جامعه، به طور طبیعی بر دیگران تأثیر می نهد و آنان را به این کار برمی انگیزد و در نتیجه، انحرافات اخلاقی و رفتاریِ جامعه افزوده می گردد. از این رو قرآن کریم، مسرفان را مفسدانی می داند که به هیچ روی از آنان رویکردی اصلاح گرایانه انتظار نمی رود: (( وَ لاتُطِیعُوا أَمْرَ الْمُسْرِفِینَ، الَّذِینَ یُفْسِدُونَ فِی الأَرْضِ وَ لایُصْلِحُونَ)) :(3) «و فرمان اسراف کاران را پیروی مکنید؛ آنان که در زمین فساد می کنند و اصلاح نمی کنند».

1- . نک: ژان - ایو - کارفانتان، شارل کندامین، چیرگی بر گرسنگی، صص94 و 95؛ دفتر تبلیغات اسلامی شعبه خراسان، پدیده شناسی فقر و توسعه، ج2، صص244 و 248.
2- . ژان - ایو - کارفانتان، شارل کندامین، چیرگی بر گرسنگی، ص20.
3- . شعراء (26)، آیات 151 و 152.