الگوی مصرف در آموزه های اسلامی صفحه 76

هیچ گونه حساسیتی نشان ندهند، نمی توان انتظار پرورش فرزندانی را داشت که از این انحراف رفتاری به دور باشند.

از این رو، معصومان علیه السلام با دیدن اسراف در خانواده، واکنش فوری نشان می دادند، چنان که در حدیثی چنین آمده که امام صادق علیه السلام میوه ای را دیدند که ناخورده بیرون از خانه انداخته شده بود. امام علیه السلام با ناراحتی فرمودند:

«ما هذا؟ إن کنتم شبعتم فإن ّ کثیراً من الناس لم یشبعوا، فأطعموه من یحتاج إلیه»؛(1)

این چیست؟ اگر شما خود سیر بودید، قطعاً بسیاری از مردم، سیر نیستند. آن را به کسی بخورانید که نیازمند است.

بر این اساس، آموزش الگوی مصرف مطلوب و پرهیز از اسراف و تبذیر باید از سنین کودکی آغاز گردد.

2. اتراف (رفاه زدگی و مصرف گرایی)

اشاره

یکی از محدودیتهای مصرف در بینش اسلامی که از تمایزات اساسی مکتب اقتصادی اسلام با مکتب سرمایه داری است، ممنوعیت رفاه زدگی و مصرف گرایی مفرط در تأمین لذتهای مادی است که در قرآن کریم و روایات، با نام «اتراف» تعبیر می شود. قرآن کریم در آیات متعدد، به نکوهش اتراف و بیان ویژگیها و عواقب مترفان پرداخته و آن را عامل نابودی جوامع دانسته است.

چیستی اتراف

اتراف از واژه «ترَف» به معنای نعمت و برخورداری از آن به کار رفته است، و مُترف به کسی گویند که نعمت فراوان و غرق شدن در شهوات و