- درآمد 1
- اشاره 3
- لطفاً در مورد لقمان حکیم توضیحاتی همراه با ذکر مرجع مبذول فرمائید، مخصوصاً در مورد این که آیا ایشان پیامبرالهی بوده است یا نه ؟ 4
- در اوایل سوره نساء آمده است حضرت آدم علیه السلام اولین نسل از انسان ها و اولین پیامبر زمان خود بود وسطح فکری بالایی داشته پس چه طور شد که نسل های او غارنشین شدند. از نظر فکری دچار افت شدند؟ 6
- فلسفه این عذاب خداوند برای بنی اسرائیل که فرموده: صورت های خود را بپوشانند، به یکدیگر حمله کنند و یکدیگر را بکشند، چیست ؟ 8
- محل خلقت اولیه آدم علیه السلام بهشت بوده یا زمین و یا کرات دیگر؟ 13
- آیا صائبین پیامبری داشتند؟ 16
- منظور از میمون شدن گروهی از یهودیان در آیه 65 سوره بقره چیست ؟ 19
- آیا هامان که در قرآن نام برده شده است در عصر فرعون بوده است. در حالی که در تورات آمده است که هامان دستیار پادشاه بابل بود؟ 22
- در مورد تفسیر آیات 94 و 95 سوره یونس و پرسش از مسیحیان توضیح دهید. 28
- منظور از اسماء در سوره بقره آیه 31 چیست ؟ فرق ملائکه با انسان در این خصوص چیست ؟ در حالیکه انسان نیز فقط به آن چه خدا به او تعلیم داده آگاهی دارد و از این جهت شبهه ملائکه چگونه برطرف می شود؟ 31
- ملائکه از کجا می دانستند که انسان روی زمین فساد می کند مگر قبل از آدم انسان هایی بوده اند؟ 35
- حضرت آدم علیه السلام وقتی خلق شد چگونه با خدا ارتباط برقرار می کرد؟ و همچنین آدم و حوا علیهماالسلام چگونه با هم حرف می زدند و مقصود هم را می فهمیدند؟ 39
- آیا نتیجه پیوند آدم و حوا فقط «هابیل» و «قابیل» بودند یا فرزند دیگری هم داشتند؟ 42
- اشاره 44
- آیا می توان گفت اهل بیت علیهم السلام علومشان را از قرآن یا پیامبر صلی الله علیه و آله فرا گرفته اند و علوم آن ها علم لدنی نیست ؟ 45
- تفسیر آیه 42 سوره آل عمران و رابطه آن با برتری مریم علیهاالسلام و فاطمه علیهاالسلام چیست ؟ 51
- علت پرسش فرشتگان در مورد حضرت آدم علیه السلام با توجه به وجود نور اهل بیت علیهم السلام در آن ها چیست ؟ 53
- قرآن اولین انسان را حضرت آدم علیه السلام می داند ولی روایات، خلقت پیامبر صلی الله علیه و آله و ائمه علیهم السلام را قبل از آدم می داند. کدام صحیح است ؟ 56
- آیاتی که در مورد اهل بیت علیهم السلام است کدام است ؟ 59
- آیا ائمه علیهم السلام معجزاتی داشته اند، تفاوت معجزات ایشان با معجزات پیامبران در چیست ؟ 78
- چرا قیافه امامان علیهم السلام زیباتر بوده است ؟ 81
- آیا حق مقدم است یا مصلحت ؟ در مورد رفتار حضرت علی علیه السلام با معاویه و انرژی هسته ای مقایسه کنید. 85
- لطفاً کتاب هایی در مورد حضرت امام حسین علیه السلام و زینب علیهاالسلام معرفی کنید؟ 87
- چرا ما اسامی عربی از جمله نام اهل بیت را از عربی به فارسی برنگردانیم و یا اصلاً استفاده نکنیم ؟ 90
- اشاره 95
- نکیر و منکر چه موجوداتی هستند و آیا در قرآن به آن ها اشاره شده است ؟ 96
- آیا در بهشت درجات انسان بالا می رود یا نه ؟ و تکامل می یابد؟ 100
- آیا در بهشت و رستاخیز بازجویی می شود یا نه ؟ 102
- اگر خدا سریع الحساب است، چرا یک روز قیامت پنجاه هزار سال طول می کشد؟ 104
- اشاره 108
- خداوند مصلحت ما را می داند، پس چرا ما دعا کنیم در حالی که ممکن است به ضرر ما باشد؟ 109
- چرا خداوند ما انسان ها را آزمایش می کند؟ 112
- راه های از بین بردن گناهان چیست ؟ 117
- فلسفه بلاها از نظر اسلام چیست ؟ آیا میان بلا و گناه رابطه وجود دارد؟ 123
- آیا تقاضای مرگ کردن گناه یا کفر است ؟ اگر گناه است پس چرا حضرت زهرا علیهاالسلام تقاضای مرگ نمودند؟ 133
- با توجه به این که اکثر گناهان از زبان انجام می گیرد، ما را راهنمایی کنید (کتب اخلاقی - قرآنی). 138
- چگونه از مشکلات و سختی ها لذت ببریم ؟ 145
- وظیفه پدر و مادر در تربیت فرزندان چیست ؟ 152
- اشاره 166
- «صفا» و «مروه» در کجا واقع شده و وجه نامگذاری آن چیست ؟ 167
- منا به چه معناست و در کجا واقع شده و چرا حاجیان در آن جا سه روز توقف می کنند و اسرار آن چیست ؟ 169
- مقصود از سنگباران شیطان (رمی جمرات) چیست و چه اسراری دارد؟ 176
- مقصود از مشعر و توقف شبانه در آن چیست و چه اسراری دارد؟ 185
- چرا در جریان خرابی کعبه به دست حجاج ماجرای اصحاب فیل تکرار نشد؟ 195
- اشاره 198
- چرا در سوره احزاب آیه 59 «نساء المؤمنین» را امر به حجاب فرموده ولی در سوره فتح آیه 25 «نساء مومنات» آمده است ؟ 199
- فلسفه قطع کردن دست دزد در اسلام چیست ؟ 205
- چرا به نظر شیعه نماز در سفر غیر جهاد، شکسته می شود؟ (با توجه به آیات 100-103 سوره نساء) 212
- چرا شخص مرتد (که از اسلام خارج می شود) مجازات می گردد؟ 218
- با توجه به این که در برخی عروسی ها کارهای حرام صورت می گیرد و اگر شرکت نکنیم باعث کدورت می شود وظیفه ما چیست ؟ 233
- با توجه به آیه 61 نور و شرایط زمان ما آیا می توان از منزل همسایه بدون اجازه چیزی خورد؟ 236
- اگر ما از دست کسی ناراضی باشیم یا کسی از دست ما ناراضی باشد آیا سفر و عبادت هایمان اشکال پیدا می کند؟ 242
- اگر اسلام دین برابری و عدالت است، چرا بین کنیز و زن آزاد در مسائل حقوقی مثل مجازات و مهریه فرق هست ؟ 245
- نظر اسلام در مورد ارتباط با غیرمسلمان ها چیست. آیا ما را به کلی از هرگونه ارتباط نهی می کند؟ 250
- اشاره 257
- هدف از آفرینش انسان رسیدن به لطف و رحمت الهی می باشد، و اکثریت مردم جهان به این رحمت نمی رسند، این چطور با لطف و رحمت الهی سازگار است ؟ 258
- پیام آیه 91 سوره هود چیست ؟ 262
- تعارض رحمت الهی (انعام/ 12) با عدم هدایت برخی افراد (انعام/ 35 و ابراهیم/ 4) چگونه حل می شود؟ 265
- کدام یک از آیات قرآن آیه احسان نامیده می شود؟ تفسیر آن چیست ؟ 270
- سبب نزول آیه (یا أَیُّهَا النَّبِیُّ لِمَ تُحَرِّمُ ما أَحَلَّ اللّهُ...) چیست ؟ 273
- تفسیر کامل آیه 80 سوره اسراء؟ 282
- منظور از «أَحْسَنَ صُوَرَکُمْ» در سوره غافر آیه 64 چیست ؟ آیا آفرینش صورت ظاهری است یا باطنی ؟ 284
- چرا در آیه 32 سوره یوسف «لیکوناً» با تنوین آمده است مگر فعل مضارع نیست ؟ 291
- در قرآن برای خداشناسی و توحید بیشتر از استدلال های علمی و عقلانی استفاده شده است یا به فطرت رجوع داده شده است ؟ 294
- چرا خداوند در سوره مؤمنون آیه 14 می فرماید: «فتبارک الله احسن الخالقین» و در سوره غافر آیه 64 می فرماید: «فتبارک الله رب العالمین» این تعبیرات چه ارتباطی با آفرینش انسان دارد؟ آیا آفرینش ها در این دو مورد متفاوت است ؟ 297
- چه کسی، بلال مؤذن پیامبر صلی الله علیه و آله را از بردگی آزاد کرد؟ 300
- قطعی الصدور بودن قرآن صحیح است اما آیا ظنی الدلاله بودن آن نیز صحیح است ؟ 305
- چرا قرآن مهجور است و این قدر به قرآن کم بها داده می شود؟ 309
- معنای لغوی و محاوره ای «الهی آمین» چیست ؟ 316
- چرا خداوند نمی خواهد ما او را ببینیم ؟ و خودش چه طور به وجود آمده است ؟ 318
- علت فساد زیاد و بدحجابی چیست ؟ و چرا امر به معروف و نهی از منکر در مورد آنان تاثیر ندارد؟ 322
- لباس فعلی روحانیت از چه زمانی مرسوم شده آیا روایت خاصی داریم ؟ 328
- آیا می توان خدا را دید و آیا فضانوردان خدا را دیده اند؟ 334
- لطفاً در مورد کتاب فرقان الحق توضیح دهید. 337
مسلماً این مواهب جدید و تازه که در این دو وقت به آن ها داده می شود، آنان را به مقامات بالاتری سوق خواهند داد.
در آیه ای دیگر آمده است:(لَهُمْ ما یَشاؤُنَ فِیها وَ لَدَیْنا مَزِیدٌ)1 ؛ «تنها برای آنان آن چه را که بخواهند در آن جا (آماده) است، و نزد ما افزون (بر آن موجود) است». علامه طباطبایی در ذیل آیه فوق می فرماید:
«کمالاتی که در بهشت است قهراً عظیم تر از آن است که علم انسان آن را درک کند چون کمالاتی است مافوق آن چه که دست علم بشر به آن برسد»(1).
از پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله حکایت شده که فرمودند: «در اوقاتی که افراد در دنیا نماز می خواندند هدایای نیک و جالب از سوی خداوند بزرگ به آن ها می رسد، و فرشتگان به آن ها سلام و درود می فرستند»(2).
در ضمن ثواب اعمالی که انسان به صورت صدقه جاریه انجام داده است مثل وقف ها، تربیت فرزندان و شاگردان صالح و دانشمند و... به افراد می رسد و موجب تکامل معنوی آنان در آخرت می گردد.
در حدیث دیگر نیز فرموده است: سوگند به خدایی که قرآن را بر محمد صلی الله علیه و آله نازل کرده، اهل بهشت (هر قدر زمان بر آن ها می گذرد) جمال و زیبائیشان بیشتر می شود آن گونه که در دنیا (با گذشت زمان) زشتی و پیری آن ها افزایش می یافت(3). این حدیث نیز تکامل تدریجی بهشتیان را به خوبی آشکار می سازد، گرچه تنها اشاره ای به جنبه های جسمانی دارد ولی مسلماً به طریق اوْلی جنبه های روحانی را نیز در بر می گیرد(4). حاصل آن که در بهشت تکامل هست ولی مانند تکامل در دنیا که به وسیله اعمال و... است، نمی باشد بلکه تکامل در بهشت نتیجه اعمال انسان در دنیاست.
1- (2) المیزان فی تفسیر القرآن، ج 18، ص 355 با تلخیص.
2- (3) تفسیر روح المعانی، ج 16، ص 103 و قرطبی، ج 6، ص 4166 (ذیل آیه مورد بحث)
3- (4) علم الیقین، ص 103 (طبق نقل معاد گفتار فلسفی)
4- (5) پیام قرآن، ج 6، ص 363-366 (با اقتباس و تلخیص)