فلسفه احکام و تربیت صفحه 195

* پرسش:

چرا در جریان خرابی کعبه به دست حجاج ماجرای اصحاب فیل تکرار نشد؟

* پاسخ:

مقدمه:

هلاکت اصحاب فیل از مصادیق سنت استیصال (= ریشه کنی و براندازی) است یکی از سنت های الهی این است که اگر اهل باطل چنان در کفر و انکار حق فرو رفتند که حکمت الهی «تاخیر در عقوبتشان» را روا ندانست نوبت به «سنت استیصال» می رسد که یکی از سنت های قطعی و تخلف ناپذیر خداوند است(1). البته همه سنت های الهی همواره در جهت تایید حق و پیروزی نهایی اهل حق می باشد و سنت های دیگر نظیر سنت استیصال در راستای این سنت الهی قابل تبیین است(2).

ابرهه قصد تخریب و از بین بردن نام و یاد کعبه را داشت تا با از بین بردن این یادگار قهرمان توحید جناب ابراهیم علیه السلام، مردم متوجه معبدی که او ساخته بود بشوند؛ تا حکومتش از نظر اقتصادی و سیاسی از اقبال مردم بهره مند شود. او آن قدر سرمست قدرت خویش بود که حتی خداوند را جلودار خود نمی دید. چنان که از کنار هشدار عبدالمطلب که گفت: خانه (کعبه) صاحبی دارد که او خود جلو شما را می گیرد، به راحتی گذشت(3). از

1- (1) مصباح یزدی، محمدتقی، جامعه و تاریخ از دیدگاه قرآن، تهران، سازمان تبلیغات اسلامی، 1379، ص 454 با تلخیص.
2- (2) ر. ک: حامد مقدم، احمد، سنت های اجتماعی در قرآن کریم، مشهد، آستان قدس رضوی، 1369، ص 103.
3- (3) داستان اصحاب فیل را نک: کتب تفسیر مثل المیزان، نمونه، مجمع البیان و... ذیل سوره فیل.