فلسفه احکام و تربیت صفحه 197

صفحه 197

پاسخ های احتمالی:

1. حجاج مانند ابرهه قصد از بین بردن نام و یاد کعبه را نداشت و هدف اصلی اش تخریب کعبه نبود.

2. اگر سپاه «حجاج» گرفتار عذاب استیصال می شدند نتیجه اش در جهت تأیید حق نبود بلکه ظالم دیگری به نام «ابن زبیر» تایید می شد؛ در حالی که ابن زبیر مسجد الحرام را سنگر خود قرار داده بود و این خود گناهی بزرگ است(1).

3. نزول بلا و هلاکت دنیوی در اثر گردن کشی در مقابل خدا، از سنت هایی است که همیشه قطعی و استثناناپذیری نیست؛ به این معنا که، طغیان در برابر خدا قطعاً نزول عذاب را به طور فوری در پی داشته باشد و ممکن است سنت دیگری مانند مهلت دادن به کافران و استدراج (کم کم گرفتار کردن گناهکاران) مانع اجرای سنت هلاکت دنیوی ظالمان شود پس نزول عذاب بر طغیان گران، درست مانند قانون تجربی سوزاندن آتش، شرایطی دارد و باید آن را فقط به عنوان مقتضی تلقی کرد(2). بنابراین در ماجرای ابرهه، گردن کشی آن ها در مقابل خدا و هتک حرمت کعبه باعث شد که گرفتار «سنت استیصال» شوند چرا که خداوند تأخیر در عقوبتشان را روا ندانست. اما حجاج که حرمت کعبه را نگه نداشت مستحق نزول عذاب بود ولی خداوند با علم و حکمت خویش سنت دیگری را بر سنت استیصال ترجیح داد.

4. ماجرای اصحاب فیل قبل از بعثت پیامبر گرامی صلی الله علیه و آله اتفاق افتاد تا زمینه ساز دعوت حضرت باشد. قبل از آمدن آن حضرت به چنین معجزاتی احتیاج بود تا زمینه سازی شود برای این که مردم دعوت نبی گرامی را بپذیرند، اما بعد از این که پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله مبعوث شدند و نبوتشان با دلائل قطعی اثبات شد نیازی به چنین معجزاتی نیست(3).


1- (1) ابن واضح، تاریخ یعقوبی، نجف، المطبعه الحیدریه، 1384 ه -. ق، ج 3، ص 8. به نقل از سیره پیشوایان، مهدی پیشوایی، قم، مؤسسه امام صادق علیه السلام، 1375، ص 257.
2- (2) نک: مصباح یزدی، محمدتقی، جامعه و تاریخ از دیدگاه قرآن، ص 456.
3- (3) فخررازی، تفسیر کبیر، ج 32، ص 102.
کتابخانه بالقرآن کتابخانه بالقرآن
نرم افزار موبایل کتابخانه

دسترسی آسان به کلیه کتاب ها با قابلیت هایی نظیر کتابخانه شخصی و برنامه ریزی مطالعه کتاب

دانلود نرم افزار کتابخانه