فلسفه احکام و تربیت صفحه 20

هنگامی که ماهی ها در روز شنبه داخل آن می شدند، راه آن را می بستند و یکشنبه به صید آن ها می پرداختند، و یا شنبه ها قلاب در دریا می انداختند و یکشنبه ماهی آن را می گرفتند و یا آنگونه که در برخی حکایت ها آمده است روزهای شنبه با بی اعتنایی به فرمان الهی، مشغول صید ماهی شدند؛ البته ممکن است همه این حکایت های مفسران درست باشد و مرحله به مرحله پیش رفتند تا بی پروا به صید پرداختند(1).

3. از آیات قرآن به خوبی استفاده می شود که این ممنوعیت صید در روزهای شنبه یک دستور آزمایشی بود، که گروه کثیری از بنی اسرائیل در این امتحان شکست خوردند چرا که ظاهر قانون را حفظ کردند ولی روح قانون را کنار گذاشتند.

4. واژه «سَبْت» در لغت به معنای «تعطیل کار برای استراحت» است و روزهای شنبه را به این نام می خواندند، چراکه در این روز کارها تعطیل بود(2).

5. واژه «کُونُوا» به معنای «بوده باشید» یک فرمان تکوینی است(3).

یعنی خدا به آنان گفت میمون باشید و آنان میمون شدند.

6. در آیه فوق به «مسخ» اشاره شده است که به معنای «تغییر شکل انسانی به صورت حیوان» است که در این آیه مسخ گروه نافرمانان بنی اسرائیل به میمون می باشد و در آیه 60 مائده از مسخ افراد به میمون و خوک یاد شده است؛ در این مورد مفسران دو دیدگاه دارند:

برخی برآنند که واقعاً آن یهودیان به صورت میمون درآمدند و سپس هلاک شدند و این امری معجزه آسا و عذابی الهی بود که خارق عادت بود و برخی از مفسران برآنند که «مسخ» در این جا به معنای مسخ روحانی و

1- (1) صافی، ج 2، ص 246 و نمونه، ج 6، ص 3-422 و برهان، ج 2، ص 42 و مجمع البیان ذیل آیه.
2- (2) همان.
3- (3) مثل:(إِنَّما أَمْرُهُ إِذا أَرادَ شَیْئاً أَنْ یَقُولَ لَهُ کُنْ فَیَکُونُ)، (یس/ 28).